Byzantine Sundial-Calendar (Đồng hồ mặt trời–lịch Byzantine)

Cập nhật 8/18/24: Đã chỉnh lại hướng dẫn cho Moon Gear.

Đây là một thiết bị cổ xưa được làm lại bằng công nghệ hiện đại. Mẫu này chủ yếu được 3D print, dựa trên bài báo có tựa “Gears from the Byzantines: A Portable Sundial with Calendrical Gearing” do J. V. Field và M. T, Wright viết, đăng trong Annals Of Science, 42 (1985), 87-138 (năm 1985). Bài này có sẵn online và đọc cũng rất hay.

Chỉ còn sót lại 4 bộ phận của thiết bị gốc: mặt trước, tay đòn (arm), input gear và bánh răng moon phase/age. Những phần còn lại được suy đoán dựa trên các thông tin hiện có. Khắc trên mặt trước và mặt sau được dựng theo hình ảnh trong bài của Field và Wright. Toàn bộ chữ là Byzantine Greek nguyên bản. Mình có đính kèm một phần hướng dẫn cách đọc các chữ này ở cuối tài liệu.

Khi bố trí bánh moon phase/age, mình giả định các vòng tròn trống là vị trí của trăng non (new moon). Cách này cho ra tương quan khá thô với pha Mặt Trăng thực tế: nhìn ổn với các pha lưỡi liềm (crescent), nhưng không đúng lắm với các pha quarter hay gibbous. Cách diễn giải này phù hợp nhất với các bằng chứng hiện có.

Mình đã điều chỉnh thiết kế của họ để tương thích với 3D printing, còn phần khắc sẽ làm bằng diode laser engraver. Cách mình cố định các bánh răng gần như chắc chắn không giống cách làm nguyên bản, nhưng lại hợp với 3D print, và cân bằng tốt để khi đọc giờ thì đồng hồ mặt trời (sundial) treo thẳng đứng.

Vì đây là nhựa sơn, nên nếu dùng thường xuyên sẽ nhanh lộ dấu mòn. Độ bền không cao. Mục đích là làm một món trưng bày đẹp và cũng là cách mô phỏng công nghệ thú vị với chi phí thấp cho ai đã có sẵn 3D printer và laser engraver. Tất cả đều hoạt động đầy đủ, nên bạn có thể thử nghiệm cách thiết bị này có thể đã được sử dụng.

Hướng dẫn lắp ráp và cách sử dụng đầy đủ nằm trong file PDF đính kèm.