Kẹp chỉnh lực (pressure clamp) cho gối đỡ altitude của kính thiên văn Hadley

Đây là bộ kẹp (clamp) có lò xo (spring loaded) dành cho khung nhựa và đế ống “standard” có sẵn trong mẫu chính thức Hadley telescope model và bản metric remix version.

Các clamp này dựa trên phần ốc vít M4 mình còn dư từ bản build metric, nhưng dùng được cho cả hai phiên bản (nếu bạn muốn làm bản imperial remix hay biến thể khác, mình cũng đính kèm luôn file Fusion360 ở đây).

Với mount bằng gỗ cho mấy kính này, bạn có thể thêm 1–2 lò xo vào phần bearing. Bộ clamp này tạo hiệu ứng tương tự trên đế standard: nó tạo một lực ép liên tục (và chỉnh được!), làm chuyển động hơi “nặng tay” hơn, giảm rung và giảm trôi.

Theo kinh nghiệm của mình, dùng 1 clamp là đủ nếu bạn chỉ cần thao tác êm và dễ chịu hơn. Nhưng nếu cần lực giữ mạnh hơn, mình có kèm một phiên bản “mirrored” của hàm dưới (lower jaw) để bạn gắn mỗi bên một cái (mép trong của khung bắt đầu cong sau điểm giữa, nên bắt buộc phải mirror).

Nên in với infill cao (mình in 40%) và nếu được thì dùng PETG để tăng độ bám layer. Mình đã cố gắng xử lý lực tác dụng lên clamp bằng cách làm thân clamp dày hơn và thêm vài chi tiết thiết kế (xem ảnh đống phiên bản thử trước đó), nhưng nó vẫn sẽ phải chịu một phần tải theo hướng đường layer, trừ khi bạn in nằm ngang và dùng support.

Nói thêm một chút: cái “gờ” nhỏ ở mặt dưới của hàm trên (upper jaw) (xem hình) dùng để chống biến dạng khi siết chặt. Bình thường đầu kẹp có xu hướng banh ra ở phía miệng mở; cái gờ đó sẽ chạm trước và cân lại biến dạng, giúp hai hàm thẳng và áp đều khi siết. Mỗi loại nhựa sẽ khác nhau, nên bạn có thể giũa bớt hoặc dán thêm một miếng băng keo mỏng bên dưới nếu thấy cần chỉnh.

Để lắp clamp, ngoài các chi tiết in, mình dùng: 1 bulông M4x50 và 1 đai ốc M4, 2 long đền M4 (2x M4 washers) và 1 lò xo (lò xo cân bàn in 3D mua trên Amazon, giống loại mình dùng cho gương của kính).

Long đền là tùy chọn, nhưng giúp lò xo không “cắn” vào nhựa.

Một điểm nữa bạn có thể cân nhắc là dùng nylock nut thay cho đai ốc thường, vì có thể bạn cũng có sẵn. Lỗ “well” trên hàm trên được làm sâu hơn để phục vụ mục đích này, nhưng không bắt buộc.

Khi ráp xong, bạn có thể để lò xo còn lỏng và nó sẽ tự kẹp vào đúng vị trí ổn định, rồi bạn siết tới mức bạn muốn.

Mình nghĩ cũng có thể dùng không cần lò xo (có thể dùng bulông ngắn hơn để khỏi thò ra quá lộ), nhưng lúc đó việc chỉnh lực giữ sẽ dựa vào độ đàn hồi của chính nhựa. Cách này có thể hên xui, và cũng có thể làm giảm tuổi thọ clamp hoặc làm gãy nếu bạn siết quá tay.

Cuối cùng, tiếp xúc nhựa-chạm-nhựa thì ma sát chỉ tới một mức nào đó vì mài mòn. Nếu bạn cần tăng độ bám để khóa chắc hơn (ví dụ để chống một cái camera nặng), bạn thử dán một miếng băng keo điện (electrician tape) hoặc vật liệu bám hơn ở mặt trong của phần hàm trên cong.

Trong test của mình thì chưa cần: gắn cả hai clamp và chỉ siết nhẹ đã giữ được Olympus OM-D M5 II ổn tới dưới khoảng 45 độ; qua mức đó thì cần siết thêm. Khi lò xo bị nén hết, nó giữ được ở 0 độ mà không bị chạm vào khung. Tùy món bạn gắn lên thì hiệu quả có thể khác nhau.