Phục chế MNAT 518: Tượng dương vật nhân hóa / Tượng thần Priapus

• Mã định danh hiện vật: MNAT 518

• Tên/Phân loại: Tượng hình dương vật nhân hóa / Tượng thần Priapus

• Vị trí hiện tại: Bảo tàng Khảo cổ học Quốc gia Tarragona (Museu Nacional Arqueològic de Tarragona), Catalonia, Tây Ban Nha.

• Nguồn gốc: Được tìm thấy tại thành phố La Mã cổ đại Tarraco (Tarragona ngày nay). Hiện vật được cho là đã được chế tác tại một xưởng thủ công địa phương thời Iberia-La Mã.

• Chất liệu & Kích thước: Chạm khắc từ đá cẩm thạch trắng. Tượng cao khoảng 34 cm, rộng 13 cm và sâu 12,5 cm.

• Niên đại: Được tạo ra trong thời kỳ đầu của Đế chế La Mã, cụ thể là vào khoảng thế kỷ 1 và 2 sau Công nguyên.

Thiết kế nghệ thuật & Hình tượng học

MNAT 518 là một hiện vật cực kỳ quý hiếm và có phong cách độc đáo. Mặc dù hàng ngàn phù điêu dương vật và bùa hộ mệnh cơ bản đã được tìm thấy trên khắp thế giới La Mã, nhưng tác phẩm này lại là một sự tổng hòa mang tính nhân hóa—bản thân hiện vật chính là thân thể của vị thần.

• Phần trên: Phần đầu khấc của cơ thể được thiết kế khéo léo để trông giống như chiếc mũ trùm đầu của vị thần sinh sản Priapus của La Mã.

• Phù điêu phía trước: Được chạm khắc trực tiếp trên thân cột là khuôn mặt có râu ria rậm rạp, đôi mắt nổi bật nhìn thẳng về phía trước.

• Phần đế: Ở phía dưới, nơi các bộ phận gặp nhau, đá cẩm thạch chuyển tiếp thành một dáng ngồi xổm với đôi chân co chặt sang hai bên. Nằm giữa hai đùi của hình chạm khắc này là một chiếc dương vật thứ hai nhỏ hơn, tạo nên một biểu tượng sinh sản lồng ghép đầy ẩn ý.

Chức năng nghi lễ nguyên thủy

Trong bối cảnh của Tarraco thời đế quốc, một món đồ có kích thước và chất liệu như thế này không phải là bùa hộ mệnh cá nhân mang theo bên mình. Vì Priapus được tôn kính như vị thần bảo hộ quyết liệt cho các ranh giới đất đai, vườn tược, vườn nho và vật nuôi, một tác phẩm đá cẩm thạch như MNAT 518 chắc hẳn đã từng được đặt tại một vị trí quan trọng.

Nhiều khả năng nó từng là vật trấn giữ trung tâm trong khu vườn nội thất (peristylium) của một biệt thự tư nhân, tại chợ, hoặc ngay ngưỡng cửa. Nhiệm vụ chính của nó là xua đuổi kẻ trộm, loại bỏ "tà nhãn" (fascinum) và đảm bảo về mặt tâm linh sự thịnh vượng bền vững cũng như sức sống mãnh liệt cho gia chủ.