Gothic Lantern 5 – Đèn lồng nến Tea Light

Kiến trúc Gothic

Kiến trúc Gothic là một phong cách kiến trúc thịnh hành ở châu Âu từ cuối thế kỷ 12 đến thế kỷ 16, trong giai đoạn Trung Cổ cao và muộn, và ở một số nơi còn tiếp tục tồn tại sang thế kỷ 17 và 18. Phong cách này phát triển từ kiến trúc Romanesque và về sau được thay thế bởi kiến trúc Phục Hưng (Renaissance). Nó bắt nguồn từ vùng Île-de-France và Picardy ở miền bắc Pháp. Thời đó, phong cách này đôi khi được gọi là opus Francigenum (nghĩa đen: “công trình kiểu Pháp”); còn thuật ngữ Gothic ban đầu được dùng với ý miệt thị vào giai đoạn Phục Hưng về sau, bởi những người muốn khôi phục kiến trúc cổ điển thời Hy Lạp–La Mã.

Yếu tố thiết kế đặc trưng của kiến trúc Gothic là vòm nhọn (pointed/ogival arch). Việc sử dụng vòm nhọn dẫn đến sự phát triển của rib vault nhọn và flying buttresses, kết hợp với tracery cầu kỳ và các cửa sổ stained glass (kính màu). Tại Tu viện Saint-Denis gần Paris, phần cung thánh (choir) được tái thiết trong giai đoạn 1140–1144, lần đầu tiên quy tụ các đặc điểm kiến trúc Gothic đang hình thành. Từ đó, một phong cách mới xuất hiện, nhấn mạnh cảm giác vươn cao theo chiều dọc và hiệu ứng ánh sáng truyền qua các ô cửa sổ kính màu. Các ví dụ phổ biến thường thấy trong kiến trúc tôn giáo Kitô giáo, gồm các nhà thờ chính tòa và nhà thờ Gothic, cũng như tu viện và nhà thờ giáo xứ. Phong cách này cũng xuất hiện trong nhiều lâu đài, cung điện, tòa thị chính, guildhalls, trường đại học và (ít phổ biến hơn ngày nay) nhà ở tư nhân. Nhiều công trình Gothic thời Trung Cổ xuất sắc nhất được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.

Khi kiến trúc Phục Hưng phát triển ở Ý vào giữa thế kỷ 15, phong cách Gothic dần bị thay thế bởi phong cách mới; tuy nhiên ở một số vùng, đặc biệt là Anh và Bỉ, Gothic vẫn tiếp tục phát triển đến thế kỷ 16. Một loạt các phong trào Gothic revival bắt đầu ở Anh vào giữa thế kỷ 18, lan rộng khắp châu Âu trong thế kỷ 19 và tiếp tục, chủ yếu với các công trình nhà thờ và tòa nhà đại học, sang tận thế kỷ 20.