Nâng cấp hệ treo Robak 2 (Robak 2 Suspension Upgrade)

Cập nhật 04.10.2025:

Một số bạn đã thử bản nâng cấp này thấy tay treo (arms) zin hơi mỏng khi in với vài loại vật liệu, nên mình đã upload thêm một phiên bản gia cường. Hai phiên bản dùng thay qua lại cho nhau được.

Tay dưới giờ dày 6 mm (trước 4 mm), tay trên 5 mm (trước 4 mm).

Động lực:

Robak 2 đã ra đời hơn hai năm rồi. Trong thời gian đó, mình có làm hai bản nâng cấp v2.1 và v2.2, chủ yếu tập trung tăng độ bền và độ tin cậy. Giờ mình có thể đem Robak ra chạy mà hầu như không lo nó hư, trừ khi có va chạm/crash.

Vì Robak có tiềm năng chạy tốc độ cao, mình cứ đẩy nó nhanh hơn nữa. Lúc đo top speed, mình để ý có vấn đề về độ ổn định. Chạy địa hình xấu có rễ cây, xe hay bị nảy làm bánh mất tiếp xúc, dẫn tới mất traction hoàn toàn và lái rất tệ. Vào cua tốc độ cao cũng khó vì xe có trọng tâm (CoG) cao và roll center thấp, khiến nó có xu hướng lật—điều mà thường không thấy ở RC car thương mại. Rõ ràng là có gì đó không ổn. Tiếc cho một chiếc xe nhanh mà cảm giác lái lại như xe buýt đời cũ.

Đây là bước đầu tiên để làm Robak 2 vui hơn khi chạy, bằng cách cải thiện khả năng “racing”. Cách làm là thiết kế lại hình học hệ treo (suspension geometry). Ngoài ra, cụm steering block “tai tiếng” vốn hay là điểm yếu nhất cũng được nâng cấp trong gói mod hệ treo này, hy vọng sẽ bền hơn.

Ngay cả nếu bạn chỉ thích bashing, lái ngon hơn sẽ vui hơn và giúp tránh crash không đáng có. Handling tốt hơn cũng giúp nâng kỹ năng lái. Về handling thì còn nhiều thứ để cải thiện hơn so với bashing, vì drivetrain đang gần chạm giới hạn rồi. Gia cường các phần kết cấu sẽ dời “điểm gãy” từ các chi tiết in 3D rẻ tiền sang các linh kiện drivetrain đắt tiền hơn.

Các thay đổi do bộ phận hệ treo mới mang lại:

1. Tăng Roll Center: Giảm khả năng xe bị lật khi vào cua. Gắn anti-roll bar cũng có tác dụng tương tự nhưng sẽ làm thiết kế phức tạp hơn và cần thêm hardware mới. Chỉnh lại hình học để nâng roll center là cách sửa đơn giản hơn.
2. Âm Camber 2 độ: Cả bánh trước và sau giờ có negative camber 2 độ, và sẽ tăng thêm khi hệ treo nén xuống, giúp lốp bám mặt đường tốt hơn khi vào cua. Việc này cần thay đổi chiều dài arms để tay trên ngắn hơn tay dưới. Bạn có thể chỉnh camber bằng cách thay đổi chiều dài tay trên.
3. Steering Block được gia cường: Giờ làm dạng 2 mảnh, phần arm được in riêng để tối ưu hướng lớp (layer orientation) khi in. Nhờ vậy có thể chỉnh Ackerman steering geometry nhanh.

Vị trí Roll Center

Roll center trong hệ treo xe là điểm giao của hai đường roll center. Một đường roll center là đường kéo dài từ điểm tiếp xúc của lốp với mặt đất tới instant center. Instant center là điểm giao nhau của hai đường tưởng tượng, là phần kéo dài của các tay treo, cắt nhau ở phía đối diện.

Trước (v2.2):

Sau:

Roll Moment Arm ngắn hơn nghĩa là mô-men muốn lật xe khi vào cua sẽ nhỏ hơn.

Lời khuyên chung:

Độ chính xác khi in: Đảm bảo các tay treo chuyển động trơn, không bị rít quá, vì hiệu năng hệ treo phụ thuộc vào chuyện này. Cân chỉnh máy in hoặc sửa lỗ trên arms và/hoặc hubs bằng mũi khoan 3mm hoặc 3.15mm.

Wheels nhẹ: Bánh SCT nhỏ có thể nhẹ hơn khoảng ~50% so với bánh off-road/monster truck. Điều này cải thiện rõ hiệu năng hệ treo, giảm tổng trọng lượng và hạ trọng tâm. Do quán tính thấp hơn, drivetrain chịu các pha start/stop liên tục tốt hơn, tăng tốc nhanh hơn so với bánh monster truck. Tuy nhiên bánh nhỏ sẽ giảm ride height và top speed. Bánh nhẹ thực tế có thể giúp bạn nhanh hơn khi chạy off-road vì unsprung mass ít hơn, hệ treo phản ứng nhanh và giữ traction tốt hơn so với bánh nặng (dễ gây nảy và mất bám).

Suspension Droop: Set droop sao cho khi xe đứng yên, shock nằm ở khoảng 1/3 hành trình (tay dưới song song mặt đất). Như vậy hệ treo có thể duỗi xuống khi gặp chỗ trũng và nén lại khi gặp gồ ghề. Spring rate Injora stock thường chạy ổn với setup Robak “classic”. Nếu xe khó đứng đúng tư thế hoặc phải vặn preload lò xo tối đa, khả năng cao là hệ treo bị kẹt (binding). Tháo shocks ra và xử lý hết ma sát, đảm bảo arms chạy trơn.

Thiết kế arms: Arms mỏng là chủ ý, để khi crash thì nó gãy trước nhằm bảo vệ drivetrain. Nếu nó gãy ngay cả khi chạy nhẹ nhàng, hãy tối ưu setting in trong slicer. Mình đã test nhiều, nó chịu nhảy tốt ngay cả với vật liệu cơ bản. Thà in lại một cái arm nhẹ còn hơn phải thay một cây halfshaft bị cong hay chassis bị bể. Mình cần phản hồi của bạn—nếu nhiều người báo arms yếu quá thì mình sẽ cải tiến thiết kế.

HSP 102011 Steering Block: Nếu bạn muốn dùng front hub carriers mới với steering blocks bằng kim loại, bạn cần đảm bảo con ốc giữ (holding screw) trượt/đi qua hub carrier trơn tru. Để làm vậy, nới lỗ bằng mũi khoan 3mm và dùng threadlocker để cố định ốc vào steering block.

Ốc vít (Fasteners):

Upper Arms

8x M3x25mm 

DIN 912; ISO 4762

8x M3 Nylon-Insert Locknuts 

DIN 985; ISO 10511

Lower Arms Hinge Caps

4x M2.5x5mm

DIN 912; ISO 4762

Steering Arm to Block

2x M2.5x12mm

DIN 912; ISO 4762

Ghi chú cho người đang chạy Robak v2.1:

Robak v2.2 đã thêm toe-in 2 độ ở cầu sau, và thiết kế này cũng giữ lại, giúp xe ổn định khi chạy thẳng tốt hơn. Bạn có thể nâng cấp trực tiếp từ v2.1 lên phiên bản mới này.

Credit cho model bánh xe mình dùng trong thiết kế thuộc về Phil Maddox. Bạn có thể xem tại đây: RC 1/10th scale Buggy Wheel & Tyre. Cảm ơn rất nhiều vì model quá xịn!