Adapter pin 18V Ryobi ONE+ sang Makita v1.5b

Đây là một adapter tháo lắp được, giúp dùng pin Makita cho dụng cụ Ryobi. Nó được phát triển dựa trên mẫu adapter Makita battery barrel jack của mình.

Mình làm cái này vì Makita không làm súng bắn keo chạy pin, mà mình cũng không muốn nhảy qua thêm một hệ pin khác chỉ vì có đúng một món đồ. Trong khi đó Ryobi có làm súng bắn keo, lại rẻ. Thế là xong, giờ mình có cây súng bắn keo “Rykita”.

Có nhiều phiên bản để chọn. Adapter plate có bản đặt voltmeter ở phía ngoài, và một bản có barrel jack. Nếu muốn vừa voltmeter vừa barrel jack, thì connector column có một phiên bản tích hợp voltmeter trong đó. Hơi bất tiện vì voltmeter nằm trong thân máy, nhưng bù lại có luôn barrel jack.

Theo dõi điện áp là quan trọng để tránh làm hư pin. Nên ngừng dùng pin khi điện áp xuống tới 15V (3V mỗi cell).

• Nhân tiện: súng bắn keo chạy khoảng 4,5 giờ với pin 5Ah.

Changelog
v1.1

• Giờ có 2 phiên bản của adapter plate và connector column có chỗ gắn voltmeter.
• Thêm ký hiệu cực dương/cực âm lên column.
• Chừa thêm không gian trong column cho dây.

v1.5b

• Có vài người báo bị vấn đề lắp khít ở phần column nên mình thêm một phiên bản có offset lớn hơn (0,2–0,6mm). Hy vọng sẽ không bị kẹt. Cần người khác test thêm vì cái của mình không bị gì.
• Thêm bản “clean” của adapter plate: không có barrel jack hay voltmeter.

Có vẻ shop eBay bán các dải đồng đã đóng. Kích thước lỗ là 10,5x1,3mm, nên bạn có thể mua tấm đồng hoặc nickel dày 1mm rồi tự cắt thành dải bằng kéo cắt kim loại hoặc Dremel.

Hướng dẫn in

Vấn đề an toàn

Khi bạn làm một món dụng cụ “lai” như vầy bằng adapter, sẽ có rủi ro cần biết. Mỗi hãng dụng cụ có cách xử lý hệ thống an toàn bảo vệ pin và dụng cụ khác nhau. Có hãng tích hợp bảo vệ (như under-voltage, over-temp, over-current) ở ngay trong pin, có hãng lại đặt ở trong dụng cụ. Khi dùng adapter, có thể dẫn tới tình huống một cục pin không được bảo vệ bị dùng với một dụng cụ cũng không được bảo vệ, và hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Không nên đụng tới các loại pin này nếu bạn không rành mình đang làm gì. Việc dùng adapter như của mình hoặc tương tự, trong một số cấu hình có thể dẫn tới: mất dung lượng, nổ, cháy, hư dụng cụ\pin, xả khí độc, rò axit, v.v. Và chắc chắn sẽ làm mất bảo hành. Bạn tự làm và tự dùng adapter này là hoàn toàn tự chịu rủi ro.

Riêng pin Makita (loại có sao và không có sao): mình đã xả xuống tới 10V (2V mỗi cell) mà pin vẫn không tự ngắt. Mức này thấp hơn rất nhiều so với điện áp ngắt thường gặp, khoảng 15V (3V mỗi cell). Có vẻ pin Makita KHÔNG có bảo vệ xả quá mức, trừ khi cực kỳ thấp (dưới 2V mỗi cell). Ban đầu mình tưởng có, nhưng thực ra chính cái súng bắn keo mới là thứ tự ngắt nguồn ở khoảng 15V.

• Đừng hỏi mình hãng khác họ bảo vệ kiểu gì. Mình chỉ có pin Makita.

Ngoài ra, đừng thử sạc pin thông qua adapter. Bộ sạc giao tiếp với pin trong quá trình sạc: theo dõi nhiệt độ và đảm bảo các cell được cân bằng, nên đừng gắn pin Makita vào sạc Ryobi.

-

Vài năm trước mình vọc một cục pin Makita đời cũ và bị đảo cực. Lúc đó đang dùng Makita impact driver. May là trong máy có cầu chì và nó đứt ngay khi mình bóp cò. Cầu chì 40A… nghĩa là có hơn 800 watt chạy vào dụng cụ. Chỉ vậy cũng đủ thấy mấy cục pin này mạnh cỡ nào.

-

Mình cũng hơi lăn tăn chuyện dùng đồng làm cực pin. Mình biết đồng sẽ tạo lớp oxide theo thời gian, và lớp này không dẫn điện? Mình đọc được là lớp này mỏng lắm, có thể sẽ bị cọ tróc khi lắp pin vào, và có vẻ đúng với các adapter của mình. Tới giờ mình chưa gặp vấn đề gì với đồng. Bạn có thể bôi ít mỡ (grease) để hạn chế oxide, hoặc dùng tấm nickel dày 1mm thay thế. Bạn sẽ phải tự cắt tấm thành dải. Nickel cứng hơn đồng nên hơi khó gia công hơn. Thép thì rất khó hàn thiếc và dẫn điện kém, nhưng nếu là thép mạ nickel thì vẫn dùng được. Nhôm cũng khó hàn thiếc theo như mình biết, và cũng tạo lớp oxide.

Ghi chú thêm

Các phần được in đúng như hình.

Bạn có thể cần giũa\chà nhám nhẹ phần locking clips nếu chúng không gài đúng. Khi khóa, chúng nên nằm phẳng (flush) với cạnh adapter. Vị trí hay phải tỉa nhất là dưới phần “hook”.

Hai cái locator brackets dùng để chống xoay adapter. Chúng được dán cố định.

Ốc ở connector column không nên siết chặt hoàn toàn. Bạn có thể siết khi adapter đã khóa vào dụng cụ. Việc này giúp canh giữa column trong thân dụng cụ.

Adapter plate nên có supports để mặt trượt của locking clips được đẹp nhất. Bạn có thể thấy supports của mình trong một tấm hình.

Các spring holders được dán cố định. Có thể dịch chuyển để chỉnh lực ép của lò xo.

Hai dải đồng phía trên không cần dán keo, nhưng nên bẻ nhẹ để nó không bật ra ở phía trên. Chúng được lắp từ phía dưới.

Các dải connector của pin nên được hàn thiếc trước khi lắp vào. Sau đó mới dán cố định. Nếu không nhựa sẽ bị chảy.

Trên adapter plate có 4 lỗ thêm. Dùng cho trường hợp cần gắn cố định (permanent) lên dụng cụ. Lỗ trên dụng cụ nên khoan bằng mũi 2mm, rồi taro ren bằng mũi taro 3mm. Nhựa không dày lắm.

Đừng siết ốc quá tay. Ren nhựa rất dễ tuôn.

Bạn cần chuẩn bị gì

• Các cụm tìm kiếm eBay được mình copy/paste. Một số là tìm kiếm nâng cao nên nhìn hơi lạ.

Dải đồng\nickel
Có thể tìm dải đồng trên một shop eBay tên Copper Solutions. Bạn cần loại 0.95x10mm.

• Hoặc bạn có thể mua tấm nickel dày 1mm. Sau đó phải tự cắt thành dải. Tìm trên eBay: 1mm nickel plates. Dải sẽ được cắt khoảng chiều dài 50mm và 46mm.

Barrel Connector (Tuỳ chọn)
Tìm eBay: (Connector,barrel jack) metal female 5.5 (2.5,2.1)
Chọn loại 5.5x2.5 hoặc 5.5x2.1.

Mục đích là để dùng dụng cụ với nguồn cấp ngoài. Khi chỉ nối với pin thì có thể dùng như power bank. Không nên dùng như đầu vào (input) khi vẫn đang lắp pin vì pin sẽ cố sạc ngược, và như vậy không ổn. Khi đang gắn pin thì nó chỉ nên là đầu ra (output).

Connector định mức 5A, nên coi chừng công suất. Nhiều dụng cụ sẽ ăn dòng lớn hơn nhiều. Súng bắn keo đạt đỉnh 6A, nhưng sẽ giảm xuống nhanh.

2x lò xo 5x20mm
Tìm eBay: 5mm 20mm compression springs

Nên chọn loại cứng. Tối thiểu dây 0,5mm. Chúng đẩy locking clips vào đúng vị trí. Nếu gài đúng, clips sẽ nằm phẳng với bề mặt.

Dây silicone
Tìm eBay: 18AWG+ Silicone wire

Dây bọc silicone làm dễ hơn nhiều so với PVC. Nhiều dụng cụ sẽ dùng dòng lớn hơn nhiều so với súng bắn keo, nên khuyến nghị dùng dây to hơn ở đây. 18AWG hợp cho dụng cụ công suất thấp, như súng bắn keo và đèn.

Voltmeter (Tuỳ chọn)
Tìm eBay: voltmeter 28

Voltmeter 2 dây đơn giản. Cẩn thận khi hàn dây vào vì hai điểm rất sát nhau. Nếu chạm nhau sẽ làm chập pin.

Ốc vít
4x ốc M3 dài 10mm cho locking clip holders.
3x ốc M3 dài 10–30mm cho connector column.
Tuỳ chọn: 4x ốc M3 dài 10mm để gắn cố định lên dụng cụ.

Keo dán
Mình dùng keo superglue gia cường. Loại này có cao su bên trong.