Hộp sọ: Bản sao mô phỏng tập tục biến dạng hộp sọ nhân tạo tại Tiwanaku

Hộp sọ: Bản sao mô phỏng tập tục biến dạng hộp sọ nhân tạo tại Tiwanaku

Tập tục biến dạng hộp sọ nhân tạo (ACD) đã từng được thực hiện tại Tiwanaku, một nền văn minh cổ đại nằm ở phía tây Bolivia, phát triển mạnh mẽ từ khoảng năm 500 đến 1100 sau Công nguyên.

Tập tục này được thực hiện như thế nào?

• Chủ động làm biến dạng hộp sọ: ACD đạt được bằng cách tạo áp lực lên phần hộp sọ mềm của trẻ sơ sinh, thường là trong vài tháng đầu đời trước khi các mảnh xương liền lại.
• Các phương pháp: Nhiều cách khác nhau đã được sử dụng, bao gồm:
  • Ván nôi (Cradle boards): Đầu của trẻ được cố định chặt vào một tấm ván nôi để tạo áp lực liên tục.
  • Dải băng hoặc băng quấn: Dùng các dải vải quấn chặt quanh đầu.
  • Ván gỗ: Đầu được ép giữa hai miếng gỗ.

Lý do đằng sau tập tục này là gì?

• Phân hóa xã hội: ACD đóng vai trò như một dấu hiệu nhận diện về địa vị xã hội, sự gắn kết nhóm, và thậm chí là nghề nghiệp. Những hình dạng hộp sọ khác nhau có khả năng thể hiện các tầng lớp xã hội hoặc dòng tộc khác nhau.
• Bản sắc nhóm: Tập tục này có thể được dùng để thể hiện tư cách thành viên trong một nhóm hoặc cộng đồng cụ thể thuộc xã hội Tiwanaku.
• Thẩm mỹ: Một số nhà nghiên cứu tin rằng những kiểu hình dạng đầu nhất định có thể được coi là hấp dẫn hoặc đáng khao khát hơn.

Hậu quả để lại là gì?

• Sự đa dạng về hình dáng: Tập tục này tạo ra hàng loạt hình dạng hộp sọ đặc trưng, bao gồm dạng kéo dài, dạng dẹt và dạng hình nón.
• Sự biến đổi vĩnh viễn: Sự biến dạng này là vĩnh viễn, ảnh hưởng đến ngoại hình của cá nhân đó suốt đời.

Bằng chứng:

• Di cốt: Các cuộc khai quật khảo cổ tại Tiwanaku đã tìm thấy rất nhiều hộp sọ có dấu vết của ACD.
• Tác phẩm nghệ thuật: Những hình vẽ mô tả người có hộp sọ biến dạng cũng được tìm thấy trong các tác phẩm nghệ thuật Tiwanaku, củng cố thêm bằng chứng về sự phổ biến của tập tục này.

Ví dụ: (Trông khá đáng sợ)