Axianov Irish Flute - Cây sáo Irish in 3D tông D

Đây là cây sáo "Irish" đầy đủ chức năng, loại mở lỗ (open-hole) ở tông D và không có phím bấm. Âm sắc khá tốt, hòa hợp được với các video sáo khác mà tôi tìm thấy trên mạng. Với tôi, nó nghe như một cây sáo gỗ. Sau một ngày tập luyện, tôi đã có thể thổi được các âm giai D và G trưởng, và giờ đang học thêm vài bản nhạc mới. Tôi thấy đầu tư 5$ tiền nhựa PLA và vài giờ in ấn là hoàn toàn xứng đáng. Mẫu sáo này do Marat Axianoff thiết kế – một nghệ nhân làm sáo người Nga có kinh nghiệm phục chế sáo cổ. Mục tiêu của Marat là tạo ra một nhạc cụ dựa trên các mẫu sáo lịch sử mà không cần gia công hậu kỳ, ngoại trừ việc quấn khớp nối.

In ấn

Tôi in bằng nhựa PrintedSolid Jesse PLA, infill 100%, layer height 0.2mm. Loại nhựa này có độ đặc tốt và ít bị kéo chỉ (stringing). Nylon hay PETG đặc hơn và có thể dùng được nếu bạn chịu khó vệ sinh lòng sáo, nhưng nếu không chắc chắn, cứ chọn PLA cho lành.

Thiết kế này không cần support nếu bạn giữ đúng hướng như file gốc. Nên thêm phần viền (brim) để in ổn định hơn. Các rãnh được thiết kế sẵn để đặt đường seam, nhưng hãy kiểm tra kỹ trước khi in. Đặc biệt là các phần khoét ở thân giữa và chân sáo: bạn có thể tùy chỉnh lại vị trí seam cho đẹp mắt.

Tôi có đổi màu cho các vòng ring trong file 3mf đã tải lên để nhìn cây sáo thẩm mỹ hơn.

Dành cho người thuận tay trái

Bạn có thể dễ dàng tạo ra một cây sáo cho người thuận tay trái bằng cách lật (mirror) tất cả các bộ phận qua trục Y.

Lắp ráp

Thứ tự lắp: đầu sáo (head), thân ống (barrel), khớp nối (tenon) + thân giữa (middle), sau đó đến chân sáo (foot).

Dán chặt khớp nối vào thân giữa bằng keo 502 (cyanoacrylate). Làm sạch các sợi nhựa thừa cẩn thận, tránh làm biến dạng hình dáng (không nên dùng nhiệt cao).

Làm kín khớp nối

Sáo bị hở khí sẽ không thổi được. Theo truyền thống, các khớp nối được quấn bằng chỉ để tạo độ kín. Bạn có thể tận dụng những vật liệu có sẵn.

Ruột xe đạp

Tôi đã thử nghiệm với ruột xe đạp (cao su butyl) và thấy khá ổn. Nếu bạn thử cách này, hãy để lại bình luận nhé! Cắt một đoạn ngắn hơn rãnh khớp nối, lồng vào, rồi bôi ít mỡ bò hoặc vaseline để tạo độ kín khít tuyệt vời.

Chỉ

Chỉ sáp 0.55mm (thường dùng làm đồ da) rất hiệu quả. Bạn có thể cần bôi thêm sáp nến lên chỉ trước khi quấn. Vì đây là phương pháp truyền thống, bạn có thể tìm thấy nhiều hướng dẫn trên mạng.

Nút bần (Cork)

Nút bần là vật liệu tốt nhất nhưng đòi hỏi kỹ thuật cao. Nút bần cho kèn Clarinet dày khoảng 0.6mm là lý tưởng. Nên dùng keo dán chuyên dụng (contact cement) thay vì keo 502 để sau này còn có thể thay thế.

Cách chơi

Bạn có thể tham khảo khóa học Foundational Flute Course của Blayne Chastain để bắt đầu làm quen với cách lấy hơi trên phần đầu sáo.

Câu hỏi thường gặp

• Lỗ trên lỗ thổi là gì? Đây là buồng cộng hưởng. Nếu thấy vướng mắt, bạn có thể dán kín lại.
• Tại sao lỗ bấm có hình thù kỳ lạ? Hình dạng này giúp in 3D mà không cần support và không cần phải dũa lại sau khi in.
• Có thể xóa phần khoét "Nicholson" không? Được, bạn có thể chỉnh sửa bằng cách cắt và xoay lại mô hình trong phần mềm slicer.

Khắc phục sự cố

• Nốt thấp (F♯, E, D) khó thổi: Thường do hở khí. Hãy thử nhúng sáo vào nước, nếu thổi tốt hơn tức là có chỗ hở. Hãy quấn thêm vật liệu vào khớp nối.
• Khó thổi nốt D trầm: Cần kỹ thuật lấy hơi đúng, kiểm tra rò rỉ khí và đảm bảo ngón tay bịt kín lỗ. Đừng quá lo lắng, hãy luyện tập đến khi quen tay.

Ghi công

Thiết kế bởi Marat Axianoff và Marina Tiik. Bạn có thể ủng hộ tác giả tại: https://boosty.to/axianoff/donate