Phớt piston thay thế cho súng hút chất bôi trơn (SCAD)

Mẫu này là một nửa phớt (half-seal) cho súng hút (suction gun). Cụm piston gồm hai long-đen chặn (backing washer) và hai nửa phớt này đặt úp lưng vào nhau (back-to-back).

Súng hút xài nhanh hư, mà phớt thì lại không thay được. Thành ra gần như là dụng cụ xài một lần giá $30. Sau khi dính xăng/dầu hoặc một số loại chất bôi trơn, mép phớt (seal lips) sẽ hút chất lỏng rồi trương lên. Nếu trương liền và nặng thì piston có thể bị kẹt. Nếu vật liệu dở quá, nó còn dính vào ống (tube) dữ tới mức bị xé, để lại mấy vòng cặn cao su bám trong ống, làm cho phớt kín không còn hiệu quả. Trường hợp khác thì phơi nhiễm có thể làm phớt bị nứt hoặc biến dạng, tới lúc hết trương lại thì không còn kín nữa.

TPU có phải vật liệu lý tưởng để làm mấy cái phớt này không? Không. Nhưng nếu không biết cái dụng cụ mới trên kệ đang dùng phớt NBR xịn, NBR dở, hay EPDM tệ hại thì so sánh hiệu năng cũng thành vô nghĩa. TPU chịu được khá nhiều thứ mà bạn hay dùng với loại dụng cụ này (không tính axit mạnh, alcohol mạch thẳng (ví dụ isopropanol), ketone, hay dung môi chlorinated). Ít nhất thì mình biết chắc nó là blend TPU, và thay được với chi phí gần như không đáng kể. Điểm yếu “chí mạng” của nó là gì thì phải để thời gian trả lời.

In 3D có tạo được bề mặt làm kín (sealing surface) ngon không? Không. Nhưng còn hơn không có gì, mà “không có gì” là lựa chọn duy nhất còn lại.

Thiết kế/cấu tạo mỗi loại mỗi khác, mà mình cũng quăng hết mấy cây súng hút cũ từ lâu rồi nên không thể đưa ra khảo sát đầy đủ về kích thước và thiết kế. Thông tin này chỉ áp dụng cho cái loại không nhãn, không rõ hãng mà mình đang có. Bạn có thể phải chỉnh kích thước hoặc cách lắp.

Cây của mình bị tán chốt (staked) piston vào ty. Xem hình kèm theo. Mài hoặc giũa chỗ bị tán để tháo piston ra khỏi ty. Sửa/chuốt cây ty bằng giũa cho trơn. Dùng bàn ren (threading die) để tiện ren lên ty. Ren sẽ không hoàn hảo nhưng vẫn xài được. Kẹp hai nửa phớt giữa hai backing washer rồi lắp lên ty. Có thể dùng ê-cu nylon khóa (nylon locknut) để giữ piston mới đúng vị trí. Nhớ làm sạch ống và phớt. Bôi một ít silicone grease lên phớt, đưa nó vào ống theo kiểu nghiêng (sideways) tới mức ty cho phép, rồi vừa xoay vừa đẩy vào.

Mình in bằng SUNLU 90A TPU, 3 walls, 4 top/bottom, 25% infill. Mình in hai nửa ở hai lần riêng: một phần để test, phần nữa vì muốn tránh bavia do stringing nếu để nhiều món trên bed. Có thể máy bạn xử lý TPU ngon hơn.

Với vật liệu mình dùng thì phớt kín ổn, nhưng thỉnh thoảng bị “rung/rè” (chatter). Nếu dùng vật liệu mềm/dãn hơn, có thể nên giảm chiều cao môi (lip height). Mình dùng 6mm (tổng chiều cao phớt 12mm), nhưng 5mm có khi hợp tính chất vật liệu hơn. Mình có kèm STL cho các chiều cao từ 7mm xuống 4mm.

Nếu vẫn gặp hiện tượng kẹt-trượt (stick-slip) với một số loại chất lỏng, mẹo truyền thống là quấn cẩn thận vài lớp băng keo teflon quanh piston. Loại rẻ, mỏng lại hợp trong trường hợp này. Không cần quấn nhiều. Băng keo chỉ để ngăn phần “wiper” cọ trực tiếp với ống, tạo ra bề mặt trơn trong khi wiper vẫn tạo lực ép tiếp xúc. Đưa piston đã quấn vào lòng ống (bore) chỉ cần cẩn thận hơn một chút.