Cùng làm… Drybox v2! (Ikea Samla 22L, dùng PTFE cho spool lăn mượt)

Mình cũng suy nghĩ nát óc cách xử vụ mà một số bạn gặp phải: không phải loại spool nào cũng lăn/đẩy qua lại mượt. Mà giải pháp thì cầm sẵn trên tay từ lâu rồi, chỉ là trước giờ chưa “ngộ” ra! Thôi thì tận dụng luôn đống ống PTFE cũ nằm lăn lóc, toàn mẩu ngắn quá không dùng được. Chỉ cần luồn ống vào các lỗ trên bộ stand đã thiết kế lại rồi cắt phần dư đi là xong. Lần này khỏi cần dán keo, cứ ép mạnh vô là nó tự giữ. Thiệt sự bất ngờ là spool lăn ngon lành chỉ với một ý tưởng đơn giản, gần như “hiển nhiên” vậy.

Intro

Đây là lần mình quay lại với drybox. Dạo gần đây mình thấy vấn đề độ ẩm ngay cả với spool PLA, và nhu cầu cần nhiều drybox hơn bắt đầu xuất hiện. Thay vì in lại thiết kế cũ, mình quyết định làm lại từ đầu để sửa nhiều điểm, cải thiện chỗ này chỗ kia, và né những “vết xe đổ” trước đây… nói chung là làm lại cho đáng. Kết quả là gần như phần nào cũng được cải tiến, nhưng quan trọng nhất: mình đã đơn giản hóa toàn bộ thiết kế rất nhiều, dễ in hơn, dễ hoàn thiện hơn và dễ sử dụng hơn. Để mình chỉ bạn cách làm.

Trước tiên, mình muốn nói thẳng: tuy nhiều người hay dùng cả đống kim loại—chủ yếu là bearing và ốc vít với số lượng “khủng”—nhưng thật ra không cần vậy. Mấy món đó có thể làm tổng chi phí tăng gấp đôi mà lợi ích lại không nhiều. Bạn có chắc bearing là thứ bắt buộc không? Hay mình có hướng khác? Mình có thể tận dụng tính “low friction” của PTFE mà… Đến lúc dự án cần kiểu 64 cái 608ZZ (trừ khi bạn đang làm một con battle robot siêu bự) thì đó là lúc nên xem lại cách làm.

Nó hoạt động sao? Là nhờ chỉ có các điểm tiếp xúc nhỏ như bạn thấy ở đây:

Có giới hạn gì không? Thật ra mình chưa biết nó sẽ ra sao với mấy loại spool bằng carton. Và dĩ nhiên, vành ngoài của spool càng trơn thì càng lợi—nếu bạn giống mình, toàn xài Prusament, thì bộ này đúng bài. Mình cũng thử với một spool “generic” bề mặt lì hơn nên ma sát cao hơn, mà không thấy khác biệt gì, vẫn chạy ngon. Cứ thử thoải mái, rồi cho mọi người biết nếu bạn tìm ra loại spool nào mà giải pháp này không hợp.

Mình cũng muốn “minh oan” cho chuyện dùng keo trong build này. Dạo này nhiều người thích tránh keo hoàn toàn, và mình cũng nể những thiết kế snap-fit gọn gàng như ai, nhưng ở đây không có lý do gì phải nhất quyết bỏ keo. (Dù phần lớn vẫn có thể làm không keo, nếu bạn thật sự muốn…)

What you're gonna need

…ngoài Ikea Samla 22l có nắp (Ikea code 80102976), tất nhiên rồi.

Printed parts:

Consumables như một cái hygroscope (máy đo ẩm) loại phổ thông, rubber seal (khoảng 2m) và desiccant/silikagel, nên chọn loại đổi màu (lấy loại màu cam; loại màu xanh có cobalt và bị xem là có rủi ro sức khỏe):

Tools thì cơ bản thôi: mũi khoan 10mm (khuyên dùng step drill), hole saw là tùy chọn:

Complete the stand

Tới đoạn mà bạn sẽ muốn dùng keo nè. Hoặc không—tùy bạn. Nếu có dùng, bôi keo theo các đường màu đỏ (bấm để phóng to hình). Nên ráp khô (không keo) thử vài lần cho quen tay. Như có ghi ở phần comment, nhớ để ý đúng chiều: nắp hộp sẽ trượt vào với mặt “sheet side” hướng lên, xem hình cắt lớp (crosscut) ở bức đầu tiên của hướng dẫn này. Keo CA (keo 502) không phải ý hay ở đây vì nó khô quá nhanh, kể cả loại gel. Tránh dính keo vào cái cửa nhỏ và cái trụ đứng ở giữa.

Bạn thấy mấy cái cửa nhỏ kiểu hộp tic tac không—hy vọng bạn chưa lỡ dán keo dính luôn ở bước trước? Mấy cái này là lý do PETG là vật liệu “chân ái” cho chỗ này, vì nó dùng để nạp/xả desiccant. Mình khá là tự hào đoạn này. Uốn nhẹ vài lần cho nó “mềm” hinge; miễn bạn đừng bẻ mở quá 90° thì nó sẽ bền hơn nhiều so với hộp tic tac bình thường. Nếu hiệu ứng elephant foot làm nó dính hinge với đáy, dùng dao exacto rọc nhẹ để tách ra trước, không là bạn có thể giật rách bung luôn. Tin mình đi, mình dính rồi.

Ngoài chức năng làm hộp chứa desiccant, cái stand này còn gì hay nữa? Hỏi đúng câu luôn. Nó trượt qua lại để phù hợp bề ngang spool khác nhau như vầy:

Các slider ở giữa không dán dính với nhau, nên nếu cần bạn cũng có thể để nó phục vụ hai spool mỏng:

Putting it all together

Đánh dấu 4 lỗ, khoảng 6cm tính từ đáy Samla lên:

Rồi khoan cẩn thận:

Nếu bạn không có step drill bit, dùng gần như bất kỳ mũi khoan 10mm nào cũng được; chỉ cần kê một miếng gỗ vụn phía bên kia để đỡ lực, tránh làm nứt nhựa giòn:

Vặn các passthrough vào:

…cắt 4 đoạn ống PTFE theo chiều dài cần thiết:

…rồi ép chúng vào. Elephant foot/first layer squish (dày chân lớp đầu) sẽ quyết định nó vô dễ hay khó. Tốt nhất là đẩy từ phía trong hộp ra. Nếu bị lỏng quá (mà đáng ra không nên), bạn có thể thử dán cố định ống, nhưng PTFE đã “trơn” và không chịu dính là đúng mô tả công việc của nó rồi, nên… chúc may mắn. Dùng súng bắn keo để gắn cái puck làm chân giữa:

Bạn có thể khoét lỗ để đặt hygrometer nếu cần. Không bắt buộc, nhưng nhìn gọn gàng (nếu bạn định chồng nhiều hộp lên nhau, khoét lỗ ở hông hộp sẽ là ý hay):

Nếu bạn khoét lỗ cho hygrometer, cần dùng súng bắn keo bịt kín lại. Giờ thì dán gioăng cao su quanh viền nắp như vầy:

Có loại dính tốt, có loại không. Cái mình dùng trong hình dính khá ổn (nếu gioăng bạn dính kém, có thể úp nắp Samla vào luôn để giữ gioăng tại chỗ đến khi làm xong phần còn lại):

Bạn nên cắt làm “chân” nhỏ cho chính các stand từ cùng loại gioăng này—rất quan trọng để giữ stand đứng yên, nếu không vì lý do gì đó chúng hay… tự đi du lịch vòng vòng trong hộp đóng kín:

Giờ tới phần cuối và phải làm nhanh. Nhớ là desiccant bắt đầu hút nước từ không khí ngay khi bạn mở hũ/mở túi hay bất kỳ đồ chứa nào. Bạn cần làm các bước sau nhanh nhất có thể—tính bằng PHÚT. (24-12-03: Dĩ nhiên bạn dùng phễu nào cũng được, nhưng mình có thêm một cái phễu vừa khít cái hộp, làm bước này dễ hơn nhiều. Có thể in dựng đứng không vấn đề, nhưng nếu bạn hơi nghi ngờ máy in của mình thì cứ dùng brim cho chắc, và nhớ deburr kỹ.) Giờ đổ desiccant vào:

Dễ kiểm tra mức đầy:

Giờ lắp hết vào, đậy nắp, gài clip, chụp nắp ống và xong.

Nắp chụp phải ôm chặt vào FILAMENT, không phải PTFE. Bạn kéo ra một đoạn filament, kẹp nắp vào filament rồi mới đẩy nắp vào ống. Vậy sẽ không bị trường hợp filament trượt ngược vào trong ống, làm bạn phải mở hộp để lôi ra lại.

Đây là cách dùng nắp chụp đúng ý thiết kế:

Final words

Nhìn thì có vẻ làm nhiều công đoạn, nhưng thật ra không cực vậy đâu—mình chỉ cố minh họa thật kỹ thôi. Tổng thời gian hoàn thiện hoàn toàn có thể dưới 1 tiếng, và nếu bạn làm tới cái drybox thứ 10 thì gần như “vèo cái” là xong.

Nếu bạn để silika tiếp xúc không khí chỉ vài phút, cho filament mới hoặc đã sấy khô vào, và cũng “predry” luôn cái hộp (mình dùng gói kindry loại lớn từ ngành hàng không), thì bạn sẽ tối đa hóa thời gian giữ vi khí hậu (mikroclima) và có thể mong chờ gần 1 năm độ ẩm trong hộp <30%, trừ khi bạn sống vùng nhiệt đới. Sau đó, chỉ cần mở hộp, dùng cái cửa tiện lợi để đổ desiccant ra tô, rồi sấy trong lò 90 phút ở 110°C, rồi nạp lại theo quy trình.

Và nếu bạn vì lý do nào đó muốn xem thêm chi tiết nữa, bạn luôn có thể xem bản build gốc của mình tại đây: build.

And usual disclaimer comes here:

Tự làm ơn cho mình: dùng PrusaSlicer/SuperSlicer để làm việc với các file 3mf đi kèm. Nói thiệt, quên mấy tool “ngày xưa” đi—mấy file 3mf này có modifiers và nhiều tính năng nâng cao, nên dùng PS bạn sẽ đỡ phải hỏi trong comment vì sao có mấy khối lạ lạ hoặc vì sao slice ra bị lỗi…

---

Lưu ý ở trên giờ cũng không còn đúng hoàn toàn nữa, vì lại có một thế hệ fork/clone của PS mới đang phổ biến, Bambu Studio là một ví dụ. Nó không implement modifiers của PS cho đúng, khá là “kỳ” vì họ lấy phần lớn source code từ PS. Dù sao thì với bạn nào dùng BS, @Nubinko_2200761 đã nhiệt tình tìm ra đúng setting cho phần lưới (grid) trong hộp silica: