Project: Cable car – Dự án mô hình cáp treo hoạt động thật

Giới thiệu

Hôm nay là sinh nhật lần thứ 12 của mình (31/1) và còn dịp nào hợp hơn để cuối cùng cũng công bố dự án cáp treo mà mình ấp ủ suốt 6 tháng qua, mình gọi là: Project: Cable car. Dự án này cực kỳ đặc biệt với mình vì nhiều lý do. Ví dụ như đây là dự án lớn nhất, dài hơi nhất, tham vọng nhất mà mình từng làm; đây cũng là dự án Giáng Sinh 2025 của mình; nó sẽ là dự án cuối cùng mình thiết kế trên Tinkercad; và quan trọng nhất là trong 6 tháng này mình đã học được một thứ mà không thể học trong lớp (kéo xuống cuối phần Quy trình thiết kế để biết thêm).

Cảm hứng

Ý tưởng cho dự án này đến ngay sau kỳ nghỉ hè năm ngoái của gia đình mình, khi tụi mình đi Paris và Thụy Sĩ. Như bạn biết, Thụy Sĩ có rất nhiều cáp treo vì nhiều nơi ở đó nằm rất cao. Trong chuyến đi, chắc tụi mình đi hơn 2 kiểu cáp treo khác nhau và ít nhất 5 lượt khứ hồi.

Dĩ nhiên ở Hong Kong cũng có cáp treo, nhưng cáp treo ở Thụy Sĩ vừa khác mà cũng vừa giống. Loại ở Thụy Sĩ nhìn to, hiện đại; còn cáp treo ở Hong Kong thì khá cũ và nhỏ. Nhưng dù nhìn có khác tới đâu thì cáp treo nào cũng có một điểm chung: cách nó hoạt động. Tất cả gondola cable cars đều có nhiều trạm để đón/trả khách, một motor quay bánh xe để kéo cáp thép (cabin cáp treo được nối vào sợi cáp đó), và nhiều trụ thép để đỡ sợi cáp trên quãng đường dài.

Ngay lúc về tới nhà, ý tưởng tự dưng bật ra trong đầu và mình biết luôn: mình sẽ thiết kế một dự án cáp treo làm dự án Giáng Sinh 2025.

Quy trình thiết kế

Sau khi quyết định đây sẽ là dự án Giáng Sinh 2025, mình bắt tay vào thiết kế liền. Tức là dự án này chính thức bắt đầu từ đầu tháng 8/2025. Dù trong khoảng tháng 8 tới tháng 11/2025 mình có làm vài mini project khác (Dice series, custom mouse và International Evening carnival games), mình vẫn gần như ngày nào cũng làm CAD để dựng bản thiết kế đầu tiên cho mọi thứ, đồng thời tìm hiểu cáp treo Thụy Sĩ và lấy cảm hứng từ mẫu: Custom Length Ski Chairlift của Darts 3D trên Makerworld.

Sau 3 tháng thiết kế CAD và hoàn thành International Evening, mình chuyển qua in liền. Ban đầu mình in mấy phần cơ bản trước như các station, motor compartments, support pillars, v.v… nhưng rồi mình háo hức quá nên in gần như toàn bộ những phần còn lại trong thiết kế.

Đây vừa là một sai lầm lớn (ai làm CAD cũng biết là hầu như chẳng có cái gì chạy đúng ngay lần đầu), vừa cực kỳ bực vì phần lớn chi tiết cần rất nhiều supports, nên thời gian in của đa số bộ phận đều hơn 7 tiếng. Chưa hết, do supports nhiều và thiết kế của mình khá mỏng manh, lúc gỡ supports thì đồ cứ gãy hoài, làm mình phải tốn filament hết lần này tới lần khác.

Cuối cùng, sau khi cố gắng rất nhiều, cũng có một bộ “basic parts” không bị gãy. Nhưng chưa hết khổ. Gần như mọi thứ trong bản thiết kế đầu tiên đều không hoạt động. Sau đó mình chỉ tinh chỉnh nhẹ phần motor compartment rồi trial-and-error suốt nguyên một tháng. Tới lúc motor compartment chạy được và bánh xe quay đúng như mong muốn thì đã là đầu tháng 12.

Lúc đó mình hơi lo là không kịp Giáng Sinh, nhưng mình bỏ qua và cứ tiếp tục.

Rồi một vấn đề khác chặn mình lại. Khi mình quấn dây (string) lên bánh xe, sợi dây lại không chịu chạy. Tụi mình thử dùng rubber bands, nhưng dây cứ trượt hoài, không bám rubber band được. Mình mất luôn 2 tuần cố sửa mà vẫn không thành công, và chớp mắt cái là mình đang ở Vân Nam (Trung Quốc) đi nghỉ Giáng Sinh.

Khi về lại thì đã là 20/12 và mình hết hy vọng hoàn thành kịp Giáng Sinh. Mình buồn dữ lắm.

Tới khi mình gom đủ can đảm để thử tiếp, mình nhờ ba giúp. Hai ba con dành 3 tiếng chỉ để test thiết kế hiện tại và tìm ra mọi vấn đề. Sau đó thì mình làm hết tốc lực. Mình nghe theo ba, sửa lại trên CAD và cuối cùng nó chạy. Dây chạy mượt và cabin cáp treo bắt đầu di chuyển. Mình vui và tự hào lắm. Mình nghĩ: không kịp Giáng Sinh thì có khi kịp Năm Mới.

Sai. Sai. Sai. Mình sai quá. Thiết kế này vốn được làm để có thể tùy biến độ dài, và mình đã đánh giá thấp hoàn toàn số lượng trở ngại mới xuất hiện khi mình kéo dài toàn bộ hệ thống. Mọi thứ lại ngừng chạy. Dây cứ bị kẹt. Cabin không chịu đi qua các trụ đỡ. Dây lại trượt khỏi rubber band. Cảm giác như 5 tháng vừa rồi mình làm đều vô ích, như thể vũ trụ không muốn mình thành công vậy.

Lúc này mình cũng không còn deadline cụ thể nữa, mình chỉ muốn hoàn thành càng nhanh càng tốt để còn làm việc khác.

Một chuyện khác làm chậm tiến độ là… quà sinh nhật của mình. Vì mình xin một bộ desk setup mới cho sinh nhật nên mình phải dành thời gian thiết kế vài món desk accessories để hợp với góc bàn mới và dùng chung được. Mấy mẫu này gấp vì không có thì phòng và bàn mình bừa bộn lắm, nên mình phải in chúng trước.

Rồi điều tệ nhất xảy ra: vì nhiệt độ ở Hong Kong đột ngột giảm mạnh, các món in cho bàn mình cứ thất bại do warping nặng. Việc vốn chỉ là một job in 4 ngày biến thành cả cuộn filament bị phí và nhiều tuần in hỏng.

Tới khi desk accessories in xong, tụi mình quay lại làm tiếp. Vấn đề mình nhắc lúc trước vẫn còn đó. Và chỉ còn khoảng hai tuần nữa là tới sinh nhật mình. Mình biết mình nói là không còn deadline, nhưng mình vẫn muốn ra mắt đúng ngày sinh nhật.

Thật ra mình cũng không hiểu rõ mình đã giải quyết được vụ kẹt dây và kẹt cabin kiểu gì, vì mình chỉ nhớ là mình cứ thử hoài. Sau hàng chục lần trial-and-error, tự nhiên nó… chạy được.

Ngày 30/1 là và sẽ mãi là ngày Project: Cable car cuối cùng cũng hoạt động. Sau tất cả đau đầu, mệt mỏi, lên xuống đủ kiểu, cuối cùng mọi thứ cũng khớp lại.

Mình không bắt buộc phải viết 9 đoạn về việc mình thiết kế mẫu này như thế nào. Nhưng mình viết vì mình muốn gửi một thông điệp tới cộng đồng CAD: phần thưởng luôn lớn hơn nỗi đau bạn phải chịu để đạt được nó. Đây là một “nguyên tắc” mình tự đúc kết riêng cho mấy ai đang thiết kế dự án in 3D. Mình tạo ra nguyên tắc này vì trong 6 tháng qua, và gần như cả năm vừa rồi, mình đã học và trải nghiệm rất nhiều từ sở thích này.

Dù phần lớn là mặt tiêu cực như lo âu, buồn chán và đủ thứ tệ (đặc biệt vì mình phải cân bằng sở thích này với việc học và kỳ vọng thành tích cao từ ba mẹ và từ chính bản thân), mình vẫn ráng vượt qua.

Hỏi bất kỳ người thiết kế CAD hay kỹ sư nào, họ cũng sẽ nói giống vậy: đi được nửa dự án, họ thức dậy mỗi ngày và cảm thấy mọi công sức trước giờ làm cho dự án này như vô nghĩa. Như thể chính “ông trời” không muốn họ thành công. Nhưng dù vậy, họ vẫn tiếp tục thử, tiếp tục đẩy tới. Tại sao? Lý do đơn giản thôi: vì tụi mình biết nếu cứ tiếp tục thử thì sớm muộn cũng sẽ thành công.

Và khi bạn làm được thật, không gì qua được cảm giác đó. Nó rất “khó tin”. Biết rằng tất cả đau đớn và cực nhọc cuối cùng cũng có giá trị. Đây là cảm giác không tả được, phải tự trải nghiệm mới biết. Điều duy nhất mình có thể nói là đó là niềm vui và tự hào “thuần túy”, và dù kéo dài bao lâu thì nó vẫn luôn là cảm giác tuyệt nhất trên đời.

Đó là điều mình muốn chia sẻ: bất kể thế nào, nếu bạn cứ tiếp tục, cảm giác thành công ở cuối đường sẽ không giống bất kỳ thứ gì khác.

Kết luận

Vậy là xong, cuối cùng mình cũng ra mắt dự án cáp treo và mình thật sự rất tự hào và rất vui. Điều này cũng có nghĩa là mình có thể chuyển qua và đăng một số thiết kế khác mà mình làm trong 6 tháng vừa rồi.

Một lần nữa, hy vọng bạn thích mẫu này. Xin lỗi vì mình không kịp ra mắt đúng Giáng Sinh 2025. Chúc bạn may mắn khi gỡ supports cho mẫu này (bạn sẽ cần đó, và cả superglue nữa). Hy vọng bạn cũng trân trọng lượng công sức và thời gian mình đã bỏ vào thiết kế này.

Nhớ nha: dù chuyện gì xảy ra, đừng bỏ cuộc, rồi bạn sẽ nhận được thứ xứng đáng. Và Tinkercad ơi, tạm biệt—mình sẽ nhớ bạn, và cảm ơn vì tất cả những gì bạn đã giúp mình làm được.

Lưu ý đặc biệt

• String tension là chìa khóa để thiết kế này hoạt động. Đảm bảo nó không căng quá để khỏi bị kẹt/không chạy, nhưng cũng không lỏng quá để bị trùng xuống.

• Dán superglue cabin cáp treo vào sợi dây để cho kết quả tốt nhất.

• Cầm nắm các chi tiết đã in của mẫu này thật cẩn thận. Chúng rất dễ gãy.

• Bản in có lỗ nhỏ phía trên (Cable car (2).stl) dùng để giữ motor đúng vị trí. Đặt nó lên đầu trục motor đang thò ra (ở phía trên của motor compartment).

• Motor compartment được thiết kế để trượt vào station có phòng điều khiển.

• Christmas extension và Normal extension không bắt buộc để mẫu này hoạt động.

Thông tin/Link/Tham khảo thêm

• Mẫu này cần có motor. Mua tại đây:

https://e.tb.cn/h.Tnhz1NarBQxspNt?tk=KuGIeUZ1J3N

• Như mình nói, mẫu này lấy cảm hứng từ cáp treo Thụy Sĩ, và cũng từ Custom Length Ski Chairlift của Darts 3D trên Makerworld. Xem tại đây:

https://**.com/en/models/847017-custom-length-ski-chairlift?from=search#profileId-896260