Jig Cắt Veneer Mỏng Cho Tablesaw (TABLESAW THIN RIP JIG)

Dù nhìn có vẻ “ghê” vậy thôi, đây là một món tool khá đơn giản để in, chỉ là trong quá trình in cần canh chút xíu để nhét đai ốc (nuts) và một cái bearing vào đúng lúc. Phần dưới đây là hướng dẫn từng bước để in, lắp ráp và sử dụng.

Tui nghĩ không cần phải nói, nhưng vẫn phải nhắc: tablesaw rất nguy hiểm. Cái jig này được thiết kế để giúp làm các miếng veneer gỗ thật mỏng một cách an toàn hơn. Không dùng nó như featherboard, hay làm fence, hay làm tablesaw guide — nó là thiết bị đo! Dùng sai cách một guide bằng nhựa in 3D có thể (gần như chắc chắn sẽ) gây chấn thương. Làm đúng theo hướng dẫn thì bạn nên ổn, nhưng rủi ro là bạn tự chịu!

PRINTING

Mình in tất cả bằng PLA với Prusa Slicer setting tiêu chuẩn: layer height 0.2 và QUALITY mode, nozzle 0.4mm.

Các điểm pause để nhét nuts và bearing đã được set sẵn trong các file .3mf đính kèm. Nếu bạn dùng các file đó thì nhớ đổi lại máy in và filament theo cấu hình bạn.

Mình có kèm vài file in dở dang tên là “INSERT TESTS” để bạn test độ fit mà không cần in nguyên cả món. Các file này không bắt buộc cho jig.

Trong phần mô tả bên dưới mình có gợi ý PETG sẽ là lựa chọn vật liệu thay thế tốt cho phần base, đặc biệt là phần slide. Mẫu của mình hiện chưa dùng nhiều nhưng mình nghĩ PLA dùng vẫn ổn; tuy nhiên nếu bạn có PETG thì cân nhắc nhé.

HARDWARE

Chỗ mình ở đồ ốc vít khá hạn chế nên thành ra phối đủ loại kích cỡ, hơi “tả pín lù”. Nhưng không có gì quá bắt buộc; miễn sao các đai ốc (embedded nuts) bạn thay vào có kích cỡ tương đương là được.

Bạn nào tinh mắt sẽ thấy trong hình dưới thiếu vài cái nut — mấy cái đó là loại được nhúng (embedded) trong chi tiết rồi.

Runner

• Two M6 x 15mm Countersunk với nuts và washers để siết căng (có thể dùng dài hơn)
• Two M5 x 15mm Socket Cap với nuts và washers. Dài hơn cũng được, nhưng bạn sẽ cần dùng/ in thêm washers để vít không thò ra ngoài.

Body

• One M3 x 12 (hoặc 8) Socket Cap với nut (nut sẽ được nhúng/embedded)
• One M5 x 65 (xê dịch chút cũng được) Pan Head với BA nuts và HAI washers. (Một nut sẽ được đặt vào Carrier body.)

Carrier

• Two M3 x 12 Socket cap với washers và nuts (nuts sẽ được nhúng/embedded) và một bearing chuẩn 608 cũng sẽ được nhúng trong lúc in.

MEASURING GAUGE

Bạn kiếm cái này online rất dễ (mấy trang bán đồ giá rẻ). Search từ khóa TYRE TREAD DEPTH INDICATOR là ra cả đống, giá từ vài đô đến gần gấp đôi. Dưới đây là vài keyword mình chép từ một mẫu quảng cáo nếu bạn tìm khó: <0-25mm Car Tester Checker Digital Motorbike Tyre Tread Brake Pad Depth Gauge>

ASSEMBLY
Lắp ráp khá đơn giản, và hình chụp sẽ làm rõ hết.

Runner
Bắt đầu với runner. Vít countersunk đi từ mặt dưới vào các lỗ countersink để khi siết căng thì rail sẽ nở ra tại khe split. Khi dùng, thao tác này sẽ khóa runner lại.

Nếu muốn rail bền hơn chút thì cân nhắc PETG, còn PLA dùng thực tế cũng ổn.
Tiếp theo, cho washers vào các screw spacers rồi nối phần body bằng cách đưa vít vào các embedded nuts trong rail. Các screw spacers hơi “làm đẹp quá tay”; nếu bạn không muốn dùng thì chỉ cần xếp washers đủ cao để vít không chọc xuyên mặt dưới của rail, hoặc dùng vít ngắn hơn.

Body
Vặn vít chống rơ (gauge backlash screw) vào cái nut đã nhúng sẵn — tạm thời để thật lỏng.

Lắp vít chỉnh (adjuster screw) như hình dưới, kèm hai washers và hai nuts.

Siết hai cái nut một cách từ từ. Siết đủ để không còn rơ tới lui, nhưng đừng siết quá làm vít không chạy mượt.
Khóa hai cái nut lại. Nếu muốn bạn dùng Loctite hoặc tương đương; và bạn sẽ làm ngon hơn nếu dùng cờ-lê (spanners) thay vì kìm. Internet không phải lúc nào cũng đúng!

Carrier.
Nhét một cái nut cho adjuster screw vào khe trên carrier body. Khe này cố tình làm rất khít để giảm backlash khi dùng. Nếu bạn đã in test thì sẽ tự tin hơn, nhưng đôi khi nut cần “năn nỉ” chút hoặc hơ nhẹ cho vào đúng vị trí. Cái của mình phải ấn khá mạnh, mạnh quá là có nguy cơ bể chi tiết!

Giờ gắn carrier vào body và trượt vào.

Vặn adjuster screw vào body.

Bấm (snap) cái Tyre Tread Gauge vào hốc trên carrier — phải vừa khít.

Đặt cleat vào vị trí và bắt cố định bằng các embedded nuts.

Giờ siết NHẸ vít backlash. Đừng siết quá — mục đích chỉ là chặn không cho gauge bị lắc trong lúc trượt. Mình cố tình làm base hơi mỏng để body có thể tạo chút lực ép (mình cũng không chắc vậy có hay không — bạn góp ý giúp mình nhé). Siết quá sẽ làm flex và không giúp ích gì.

INSTRUCTIONS FOR USE

Dùng adjuster screw để đưa gauge tới khi nó vừa chạm một răng cưa ở mép trước (leading edge) của lưỡi tablesaw, với độ siết của rail đủ lỏng để còn dịch chuyển được, nhưng đủ chặt để không tự trôi. Kiểm tra lại là bạn không siết quá khiến lưỡi bị lệch (deflect) nhé.
Zero thước.

Trượt tool dọc theo track tới vị trí cách lưỡi khoảng 50mm (2 inches) phía trước và khóa lại. Giờ chỉnh gauge (bằng adjuster screw) để set độ dày veneer bạn muốn cắt.

Đặt phôi gỗ nằm giữa fence và jig, rồi chỉnh fence từ từ cho tới khi phôi chạm vào bearing trên jig.
Lưu ý: jig là thiết bị đo chứ không phải cutting guide — hãy dùng fence để dẫn phôi như cách bình thường. Cắt xong thì dùng fence đẩy phôi áp lại vào jig và lặp lại.

Cách này chỉ dành cho việc rip veneer rất mỏng, nơi độ ổn định có thể là vấn đề nếu kẹp giữa fence và lưỡi theo kiểu cắt thường. Ngưỡng đổi qua phương pháp này tùy nhiều yếu tố, nhưng mình chắc chắn không dùng cách này cho vết cắt dày hơn khoảng 8–10mm; với độ dày đó thì featherboards và pushsticks thông thường dùng an toàn hơn.

Đây là kết quả đường cắt đầu tiên với jig này.

Độ chính xác 0.01mm là “hên” và theo mình là không thực tế trong sử dụng bình thường, nhưng vui quá nên phải khoe!

Chỉ cần một mảnh dăm nhỏ bị bốc theo thớ gỗ là sai số còn lớn hơn vậy. Nhưng nó có hiệu quả và giúp mình cắt lặp lại nhanh trong khoảng ±0.05 (tức dải 0.1mm) — khá ấn tượng. LƯU Ý: mình test trên một mẫu phôi ngắn, máy cưa đã cân chỉnh kỹ, dùng lưỡi răng mịn; như mấy tờ brochure hay nói: kết quả của bạn có thể khác!