Jig cắt tròn cho Router – dùng Festool OF1400 hoặc router gắn Template Guide

Nếu bạn in ra, cho mình xin một “Make” hoặc để lại bình luận / đánh giá và thả like giúp mình nha… xin nhẹ cho công sức của mình thôi :)

Jig điều chỉnh được để cắt tròn bằng router – rất hợp để khoét lỗ tròn, làm chi tiết tròn và cắt cung.

Thiết kế cho router Festool OF1400 hoặc bất kỳ router nào gắn vừa Template Guide Bushing 30mm (nếu bạn cần loại guide nhỏ hơn cho router của bạn thì làm thêm một insert thu nhỏ cũng dễ).

Festool chỉ kèm Template Guide Bushing 30mm nên mình chọn kích thước này cho jig.

Guide bushing ôm khít vào tâm của jig, giúp canh bán kính đo được chính xác, giữ router ổn định; mà bạn còn xoay được router trên circle jig để luôn giữ 2 tay, tránh vướng ống hút bụi hay dây điện.

Đa số jig bắt bạn phải bắt ốc cố định router vào jig – vừa lâu vừa lỉnh kỉnh. Thiết kế của mình dùng chỉ vài giây: gài (snap) hoặc bắt vít bushing vào, rồi đặt router lên jig là chạy.

Chi tiết:

Các bộ phận của jig và cách dùng:
1. Thân chính (Main body). Kích thước tối ưu cho OF1400 và thường cũng dư dùng cho nhiều router khác. Độ dày được tính để guide bushing không thò xuống chạm phôi.

2. Ống vuông cạnh 20mm. Nhôm dùng được miễn đủ cứng theo chiều dài đường cắt bạn cần. Nếu làm cung dài kiểu mặt bàn (bench arcs) thì nên dùng ống thành dày hoặc thép để tránh bị flex. Còn khoét lỗ loa, v.v… ống nhôm thường là ổn.

3. Cụm chốt tâm trượt (Sliding centre pin). Là một block trượt dọc theo thanh chính, có một chốt kim loại đường kính 5mm nhô ra làm trục xoay khi cắt tròn. Dùng 2 con bu-lông/vít M5 nhỏ để siết giữ lên thanh, tránh bị trôi thông số khi đang rout dưới lực kéo. Nếu bạn dùng chốt tâm đường kính khác thì nhớ tính bù vào phép đo!

4. Insert canh bán kính (Radius insert). Gắn vào thân chính, cho phép dùng thước để đo chính xác từ tâm chốt đến tâm mũi router bit.

Đo đúng khoảng này, và nắm chính xác đường kính chốt + đường kính bit là bắt buộc nếu bạn muốn ra kích thước chuẩn. Insert này cho phép móc thước dây vào, hoặc tỳ thước góc trượt (sliding angle rule) để canh cực chuẩn.

Nhiều jig dùng vạch đánh dấu ở mép lỗ để ước lượng bằng mắt – cách này tốt hơn nhiều vì đo khách quan và chính xác.

In 3D:
Layer 0.3mm với PLA+ là ổn.
Dùng supports – file 3mf có supports ôm vừa để giảm kích thước support.

Độ chính xác máy in có thể ảnh hưởng độ khít của Guide Bushing – nếu bị chặt quá thì dùng giấy nhám mịn chà nhẹ phần tâm của jig đến khi vừa khít và xoay mượt. Thoa ít wax cũng giúp trơn hơn.

Các part in ra:

Main body, Sliding pin holder, Radius setting Insert, một cái nail holder để rạch dấu bán kính kiểm tra bằng mắt (nếu bạn muốn). Núm vặn “Star” thấp để dán lên bu-lông lục giác giúp thao tác dễ hơn.

Bill Of Materials:
1. Ống vuông 20mm cắt theo chiều dài bạn muốn; nếu làm cung rất dài cho mặt bàn, v.v… nên dùng thép cho cứng. Dài quá thì quay full vòng rất cực (PITA) nên mình khuyên vừa vừa thôi :P.

2. Bu-lông M5 ngắn x2 (10mm) và ê-cu lục giác x2 để siết cố định cụm chốt tâm trượt. Dài quá sẽ cạ/vướng hệ hút bụi – tầm 9mm thấy ổn.

3. Một cây “Pin” 5mm (hoặc kích thước khác) – một con bu-lông M5 hex cap loại có đoạn shank trơn, cắt theo chiều dài là rất hợp, rồi dán keo vào sliding holder. Chốt quá mảnh có thể gây vấn đề trên vật liệu mềm vì nó sẽ cấn/ăn vào làm lỏng, hoặc bị cong.

Bạn có thể dùng bu-lông lục giác hoặc bu-lông ren mịn cũng được – miễn kích thước chính xác vì bạn sẽ dùng nó trong phép đo!
Mình dùng một con hex cap screw dài rồi cắt bỏ phần ren, chừa lại đoạn shank trơn.
Mình dùng heatgun hơ nhẹ cái holder vì chốt khá dài; làm holder mềm vài giây thì ấn vào dễ hơn.

**Khi dán chốt, đặt holder sao cho chốt nằm trong lỗ vuông góc (perpendicular). Cái này quan trọng để chạy mượt và để holder trượt ổn khi đang bị kéo căng lúc cắt.

4. 4 con vít để bắt thân chính vào ống. Mình dùng vít kim loại đầu bằng tự ren (self-cutting flat head). Hai con ở phía đáy KHÔNG được thò ra, nếu không sẽ cạ khi jig xoay.
Dài <13mm là đẹp.
Bạn cũng có thể dán keo ống vào thân chính… khỏi cần vít!

5. Epoxy: khuyến nghị dùng để cố định chốt và các núm vặn.

LƯU Ý khi tính kích thước đường cắt:
Khi bạn cắt tròn trên giấy, đường tròn và lỗ nhìn như trùng kích thước. Nhưng với router thì không vậy. Bề dày của router bit sẽ bị lấy đi khỏi vật liệu… nên BẮT BUỘC phải tính bù để ra đúng lỗ hoặc đúng vòng tròn.

Thực tế, hãy tính luôn kích thước chốt tâm và bit để bạn có một hệ đo nhất quán. Rất bực khi cắt xong mới thấy lỗ bị rộng vì bạn cộng chỗ đáng lẽ phải trừ…. Mình thấy tốt nhất là vẽ ra để nhìn rõ từng kích thước và hình dung mình đang làm gì. Bạn cũng có thể thấy cách này hữu ích.

Ví dụ: mình muốn một lỗ tròn đường kính 40cm. Chốt tâm 5mm và router bit 13mm.

Với bán kính lỗ mong muốn là 20cm, giờ mình phải bù cho bề dày chốt và mũi cắt. Mình gắn “Radius Insert” vào. Mình có thể đo từ mép ngoài hoặc mép trong của chốt, lấy mốc theo insert, và điều này quyết định mình cộng hay trừ bán kính của chốt. Mình thích đo từ mép ngoài chốt để thước vuông trượt có thể tỳ thẳng vào.

Mình hình dung như sau (không cần vẽ chuẩn tuyệt đối)…

Mình vẽ một đoạn thẳng – bán kính 200mm.

Chốt tâm đặt ở đầu đoạn là 5mm bề ngang (mình cũng vẽ ra)… nghĩa là có thêm 2.5mm cần tính bù cộng hoặc trừ tùy bạn đo từ phía nào.

Router bit 13mm, nếu tâm bit đặt đúng ở cuối đoạn 200mm… thì đường cắt sẽ ra 206.5mm nên mình phải kéo vào 6.5mm. “-6.5mm” để đảm bảo đường cắt nằm phía trong bán kính mong muốn. Nếu mình muốn giữ lại một đĩa tròn bán kính 200mm… thì mình sẽ đẩy ra 6.5mm.

Vậy thông số chỉnh jig sẽ là 200mm +2.5mm-6.5mm = 196mm.

Mình chỉnh jig sao cho khoảng cách từ mép ngoài chốt tâm đến insert là 196mm.

Khi đã cố định, mình có thể đi nhiều pass cho tới khi đạt độ sâu cắt mong muốn.

NHƯNG CÒN CÁI MIẾNG TRÒN BỊ CẮT RA THÌ SAO?
Nếu đo miếng đó, đường kính sẽ nhỏ hơn lỗ tạo ra 26mm… vì khác với dao cắt theo một đường, router lấy đi bề dày của bit quanh toàn bộ chu vi (tức là 2x đường kính bit).

**Nếu bạn cắt xuyên phôi (có kê sacrificial board hay không), hãy chừa vài “tabs” nhỏ ở 3–4 vị trí quanh vòng khi bạn sắp đạt pass cuối và đã “xuyên”. Việc này giúp phần lõi ở giữa và jig kèm router quay nhanh không bị rơi sụp xuống thùng/bàn, HOẶC phần lõi bị xê dịch làm router chạm sai chỗ, hư hết công bạn làm hoặc nguy hiểm tới tay.

Xong rồi thì dùng cưa tay nhỏ hoặc dao cắt các tabs, phần tâm sẽ tách ra.