Plane hoặc Scraper Tool – OpenSCAD tùy biến

Đây là một cái plane tool/scraper có thể tùy biến (thông qua file OpenSCAD) để dùng được nhiều loại lưỡi khác nhau, góc đặt lưỡi (blade bed angle), cách cố định…

Món này chủ yếu để dùng trên vật liệu mềm hoặc để cạo bỏ mấy cục thừa/“blob” nhỏ. Nó vẫn có thể cắt ăn vào vật liệu cứng (như chi tiết in PLA), nhưng sẽ không “đã tay” và hiệu quả bằng một cái bào gỗ chắc chắn với lưỡi dày. Chắc bạn cũng đoán ra rồi: mình thiết kế nó cho model kits, minis, làm phẳng mặt trên của bề mặt in phẳng (tức là gỡ mấy cục nhỏ còn lại ở điểm kết thúc của đường in), v.v.; nhưng nó không có kiểu cầm hai tay cho chắc. Nói cách khác, đây không phải dụng cụ hạng nặng.

(Mình đoán bạn cũng đoán ra rồi, nhưng mà… cảnh báo và an toàn vẫn là trên hết!)

Có kèm sẵn các file STL cho một vài loại lưỡi:

• Amazon SEB (Single-Edged Blade). Đây là kiểu lưỡi nhỏ thường thấy trong nhiều scraper nhỏ và/hoặc dao cạo an toàn.
• OLFA SKB-2, lưỡi hình thang dài hơn, hay dùng trong các loại dao kiểu cutter nhỏ.
• Stanley 1992, cũng là lưỡi hình thang nhưng to hơn OLFA, kiểu giống các lưỡi hay dùng trong scraper lớn hơn (cạo kính, bóc decal/vinyl xe, và “nặng đô” hơn mấy cái scraper nhựa mà bạn hay dùng khi đồ bị dính quá chặt trên tấm PEI).

Ngoài ra, mình có thêm một file PDF để hướng dẫn bạn cách dùng các file OpenSCAD dạng customizable, và file .JSON chứa các preset để xuất STL. Bạn chỉ cần để file .JSON chung thư mục với file .SCAD là sẽ có đầy đủ preset để chọn.

File OpenSCAD cho phép tùy chọn nhiều cỡ vít, vị trí bố trí và kiểu đầu vít để kẹp giữ. Chỉ cần đảm bảo vít bạn dùng phù hợp với lưỡi —mấy lưỡi nhỏ như SEB từ Amazon/Aliexpress thường không “thoải mái” với cỡ lớn hơn M2.5. Một số trường hợp, như Stanley 1992, bạn sẽ phải siết bằng tua-vít từ mặt sau của plane để cố định cho đúng, hơi bất tiện. Tốt hơn là chọn loại lưỡi có khoảng cách lỗ đủ rộng để dùng cylinder kèm nut trap —như vậy bạn có thể vặn tay tới khi lưỡi thẳng, rồi nếu cần thì siết thêm bằng tua-vít.

Gợi ý: In các cylinder có nut trap và thêm một chút fuzzy skin. Việc này giúp bạn bám tay tốt hơn —nhiều khi mấy cái này nhỏ lắm.

Có (tùy chọn) các vạch căn chỉnh ở phía trên blade bed để bạn kiểm tra lưỡi đã thẳng chuẩn chưa. Bạn cũng có thể đặt cái plane nằm phẳng trên một bề mặt được kê cao (ví dụ chồng vài tờ giấy trên bàn), còn lưỡi thì nằm bên ngoài phần kê đó (tức là chạm mặt bàn chứ không chạm giấy), rồi siết lại. Cách này sẽ để lưỡi thò ra khỏi plane một chút, nếu bạn muốn canh kiểu “ước lượng chính xác tương đối”.

Cũng có tùy chọn thêm chữ ở hông của plane để ghi góc bed. Lưu ý góc này không phải là góc tấn công (attack angle) cuối cùng của lưỡi, vì nó phụ thuộc cả góc bed và góc cạnh lưỡi. Lưỡi bào gỗ có dạng single edge đúng nghĩa (Amazon SEB thật ra là double-edged nhưng chỉ ở một phía), nên góc bed sẽ bằng góc attack; còn lưỡi hobby đa số là double-edged (vát ở cả hai mặt của một phía lưỡi).

Nếu bạn cần tham khảo: góc attack cuối khoảng 37 độ thường được xem là kiểu “xài đa năng”, 45 độ là góc rất thô và nặng, còn 15 độ cho bề mặt rất mịn. Có thể hình dung giống độ nhám giấy nhám, nhưng ngược lại —số càng thấp thì bề mặt càng mịn. Tuy vậy bạn sẽ không thể xuống thấp hơn 15 độ, và đó là với các lưỡi tương đối “cao”; nếu không thì sẽ không còn cách nào để vít lọt/ăn vào được, kể cả dùng đầu vít countersunk.