Finial Lily – Chóp trang trí kiểu Victorian cho hàng rào Halloween ống PVC

Đây là một mẫu finial cho hàng rào Halloween làm từ ống PVC. Mẫu cụ thể này là một thiết kế finial kiểu Victorian truyền thống mà mình đoán là tượng trưng cho hoa Lily, kiểu như Fleur-de-lis. (Nếu mình đoán sai thì cứ góp ý giúp nha.)

Xem bên dưới để biết hướng dẫn chi tiết. Đặc biệt, nhớ chú ý mục "Scaling to other pipe sizes", vì bạn sẽ cần chỉnh kích thước theo loại ống bạn đang dùng.

Ghi chú:

Phần support tích hợp sẵn thường tự bung ra khi tháo chi tiết, còn nếu chưa thì bạn có thể gỡ bằng tay.

Cái này dùng để làm gì?

Hàng rào Halloween giả kiểu sắt rèn (faux wrought iron) có thể làm từ ống PVC (xem link Instructables ở đầu mô tả này), vừa để trang trí vừa có tác dụng thực tế (giúp hạn chế phá phách và ngăn mấy bạn ToT hăng quá chạy băng thẳng qua sân, có thể vấp phải dây điện giấu kín, bia mộ và các món decor khác).

Tuy nhiên, finial (phần chóp trang trí trên đầu trụ hàng rào) thường là chỗ hay bị “kẹt”. Bạn có thể đặt mua finial nhựa online, nhưng chúng hay có đế vuông nên không hợp với ống PVC tròn. Cách làm thường thấy là dùng súng nhiệt (heat gun) làm mềm PVC đủ để ép finial vào đầu ống, biến mặt cắt tròn thành gần vuông bằng cách “gọt” hai bên cong đi. Cách này tốn công và không an toàn lắm (ngoài chuyện nóng ra, PVC khi bị nung như vậy có thể thải ra khói độc). Mà làm xong vẫn chưa xong: để cố định finial thường phải khoan lỗ bắt vít cho từng trụ vì chúng khó dán keo.

Mình nghĩ sẽ tốt hơn nếu thiết kế một finial có thể trượt vào đầu ống như nắp chụp, giữ bằng friction fit và làm từ nhựa có thể “hợp keo” hơn. Nếu cần lỗ bắt vít thì cũng có thể thiết kế thêm (hiện tại mình chưa làm phần đó).

Có thể việc in riêng lẻ từng finial cho cả một dãy hàng rào sẽ không thật sự thực tế. Riêng mình cần in 81 cái, chỉ để làm hàng rào quanh 3 phía khu chính của sân. Nếu mỗi cái mất 4 giờ để in trên máy của bạn thì sẽ thành 13,5 ngày in liên tục 24/7. Nhưng bạn có thể in vài cái rồi làm khuôn để đúc bằng vật liệu chịu thời tiết (bọt nở Great Stuff, Silicone, v.v.).

Scaling to other pipe sizes

Bạn có thể dùng finial này với ống PVC schedule 40 (trắng) hoặc schedule 80 (xám). Dùng chuẩn nào cũng được; đường kính ngoài (outer diameter) là như nhau, chỉ khác đường kính trong (inner diameter). Vì finial chụp ra bên ngoài ống như nắp, mình chỉ quan tâm đến đường kính ngoài. Ống PVC xám đôi khi rẻ hơn đáng kể, nhưng thường có một đoạn loe (bell) ngắn ở một đầu nên bạn sẽ hụt vài inch chiều dài. Ngoài ra còn có ống schedule 40 màu đen, có thể đỡ phải sơn, nhưng giá đắt hơn.

Finial này được thiết kế để vừa ống PVC 3/4 inch, mình chọn như một phương án dung hoà. Thường người ta hay dùng ống 1/2 inch cho các trụ hàng rào, nhưng lại dùng ống lớn hơn cho các trụ ở đầu mỗi đoạn hàng rào. Vì vậy bạn có thể cần scale finial lên hoặc xuống so với kích thước mặc định. Ngoài ra, nhớ để ý chiều cao in tối đa (maximum build height) của máy in. Nhiều finial của mình cao gần 6.5 inch / 165 mm ở kích thước mặc định, và nếu scale lên để vừa ống 1 inch thì sẽ gần 8 inch / 205 mm.

Nếu bạn cần scale chi tiết cho cỡ ống khác, lưu ý:

1. Bạn scale để khớp với đường kính ngoài của ống mới (cộng thêm một chút dung sai)
2. “Nominal size” – cỡ ghi trên tên ống – hầu như không giống bất kỳ số đo thực tế nào bạn đo được (ví dụ ống PVC 3/4 inch thực tế đường kính hơn 1 inch), và
3. Bạn cần bù trừ so với hệ số scale “lý tưởng” để giữ dung sai gần như ổn định.

Với các chuẩn ống nói trên:

• Ống 3/4 inch = Phần đế của model có Inner Diameter là 1.08 inches. Con số này bằng đường kính ngoài chuẩn của ống là 1.05 inches, cộng với độ hở thiết kế quanh ống là 0.03 inches (hơn 3/4 mm một chút). Độ hở đó có vẻ đủ để lắp tương đối khít. Dĩ nhiên chi tiết in có thể sai số tuỳ theo cân chỉnh máy và vật liệu, và ống cũng có sai số cho phép, nên kết quả thực tế có thể khác.
• Ống 1/2 inch = 0.84 inches O.D. Hệ số scale chính xác từ ống 3/4 inch xuống 1/2 inch là 80% (0.84 / 1.05). Tuy nhiên con số bạn nên dùng thực tế sẽ cần lớn hơn một chút; khi scale nhỏ lại thì dung sai cũng bị thu nhỏ, nên finial có thể không vừa nếu bạn giảm đúng 80%. 81% là điểm bắt đầu hợp lý vì trong thử nghiệm của mình nó lắp khá khít.
• Ống 1 inch = 1.315 inches O.D. Hệ số scale từ cỡ ống mặc định lên cỡ này là 125.24% (1.315 / 1.05). Tuy nhiên, con số bạn cần thực tế có thể nhỏ hơn một chút; khi scale lớn lên thì dung sai giữa các phần tăng lên, nên finial sẽ bị lỏng nếu bạn không giảm bớt. (Trong test của mình, giảm xuống đúng 125% vẫn hơi lỏng; bạn có thể thử giảm dần từ mức đó.)

Cách dễ nhất để tự kiểm tra dung sai là in test ring đi kèm, scale đúng theo hệ số bạn dự định dùng cho finial thật. Bạn cũng có thể tự tạo vòng bằng cách chỉ in vài mm đầu của phần đế model, bằng cách chỉnh trong slicer hoặc dừng in khi nó đủ cao.