Airbrush Hobby Booth – Buồng làm việc thông gió đa dụng

Mình không hài lòng với mấy cái airbrush booth đang bán trên thị trường, nên quyết định tự làm một cái. Thứ mình muốn là một buồng làm việc thông gió đa dụng, để vừa có thể lắp mô hình hoặc hàn mà không lo khói/khí, đồng thời có thể chuyển nhanh sang việc airbrush sơn acrylic (thật ra cũng không thường xuyên) để sơn lót (priming) và sơn nền (base coating). Dù mình nghĩ booth này có thể đủ sức hút cho sơn gốc lacquer, nhưng thành thật là trong nhà thì có đeo PPE cỡ nào mình cũng không thấy yên tâm để làm vậy.

Đây là các yêu cầu thiết kế của mình:

• Motor tương đối êm, có điều khiển tốc độ, static pressure cao, và CFM cao

• Kích thước workbox rộng 24”

• Hệ thống đèn tích hợp, chỉnh được độ sáng và nhiệt độ màu

• Vách hông tháo/lắp dễ dàng

Những thứ mình không quan tâm:

• Tính di động hoặc khả năng tháo xuống cất đi — ngoài thị trường đã có nhiều lựa chọn ổn, nhưng thường phải đánh đổi mấy mục tiêu chính ở trên.

• Độ chính xác màu đèn hoàn hảo (mình không đủ “pro” để phải bận tâm)

Thật ra đây là cái airbrush booth thứ hai mình làm. Rút kinh nghiệm từ lần đầu, mình thấy vách hông tháo nhanh là một yêu cầu bắt buộc. Mình nhận ra vách hông kiểu kín làm cảm giác như đang thao tác trong “phòng trắng”, che tầm nhìn/lối với ra phần còn lại của bàn, trong khi chỉ hữu ích lúc airbrush.

Đây là BOM (Bill of materials):

• Motor AC infinity Cloudline S6 kèm bộ ống (duct) 8’

• 12’ gỗ poplar 1x2

• 3 thanh dowel vuông 3/4” dài 3’

• Dowel gỗ 1/4”

• Keo dán gỗ

• Vít gỗ #8 x 3/4"

• Keo nến/keo nhiệt (để bọc cách điện các đoạn trần sau khi hàn)

• Thiếc hàn & dụng cụ hút thiếc

• Keo siêu dính

• Nam châm 3x10mm

• Filament in 3D

• Kẹp clipboard lấy từ một cái clipboard (kẹp nào cũng được)

Các dụng cụ mình dùng:

• Máy cắt (chop saw)

• Máy khoan pin

• Mũi khoan brad point (1/16” và 1/4")

• Mũi khoan Forstner 3/4”

• Mũi vát mép (Chamfer bit)

• Kẹp F 12”

• Máy in FDM

• Mỏ hàn

• Súng bắn keo nến

Đầu tiên là chọn motor:

Nhiều ý tưởng ban đầu khi chọn motor là dùng quạt PC, nhưng thường static pressure không đủ cho ứng dụng này. Lựa chọn khác là quạt hút nhà tắm, nhưng lại quá ồn và thiếu điều khiển tốc độ mịn. Phương án tốt nhất mình tìm được là dòng Cloudline của hãng AC Infinity. Mình chọn CLOUDLINE PRO S6.

Thị trường của họ là cho những người cần giải pháp HVAC để trồng “herbs” trong nhà, và yêu cầu gần như y chang với hút gió cho airbrush booth: static pressure cao, CFM cao, điều khiển tốc độ, và tương đối ít ồn. Dù mình thấy thông số kỹ thuật của họ hơi “lươn” (lấy độ ồn ở tốc độ thấp nhất, còn static pressure và CFM thì lấy ở tốc độ cao nhất — cho xin cái biểu đồ fan speed curve coi chứ), mình vẫn rất hài lòng về hiệu năng so với mấy sản phẩm cạnh tranh. Trong 8 mức tốc độ, mình thấy mức 3–4 là hút đủ mạnh để mình không ngửi thấy mùi keo dán nhựa chút nào, mà vẫn giữ khoảng 40–45db — đủ êm để không gây khó chịu. Quan trọng nhất là âm quạt nghe “dễ chịu”, không bị chói tai hay rít cao.

Motor và bộ ống 8’ đi kèm chứa đầy đủ mọi thứ để bắt đầu.

Cách thiết kế booth của mình hoạt động:

Thiết kế bắt đầu từ khung hông bằng gỗ để tạo độ cứng, vì khi bỏ vách hông thì không còn tấm vách để “giằng” kết cấu. Có 3 tấm acrylic làm đáy, lưng và nóc, bắt vít vào hai khung hông. Một ống dẫn (duct) in 3D gắn vào phía sau để nối đường gió giữa filter và ống hút của motor. Các thanh ngang gỗ ở mặt trong phía sau dùng để căn chỉnh cho furnace filter chuẩn 20x12. Ở mặt trong phía nóc, các thanh ngang gỗ giúp gia cứng phần nóc và làm điểm gắn cho LED strip lights. Hai tấm acrylic trong suốt kèm nam châm và một ít gasket tạo thành vách hông tháo nhanh để airbrush. Trên booth mình còn gắn thêm nhiều phụ kiện in 3D như kệ/giá để dụng cụ, paint rack, nam châm giữ tay cầm sơn (paint handle), kẹp clipboard để kẹp hướng dẫn, và một thanh chặn (retention strip) để giữ cái fan filter không bị rớt xuống.

Mình cố gắng hết sức để làm booth theo hướng “dễ làm”, ít nhất là theo góc nhìn của mình; còn bạn đánh giá sao thì tùy.

Phần làm khung gỗ khá cơ bản. Dụng cụ điện mình dùng chỉ là chop saw để cắt các đoạn gỗ theo chiều dài (mua từ cửa hàng vật liệu/đồ gia dụng) và máy khoan để khoan/bắt liên kết. Thường tới đoạn này mấy anh youtuber mộc sẽ nói “dùng cưa tay cũng được nha!” — nói thiệt là xạo. Mình không làm vậy, mình cũng không muốn làm vậy, và dù về lý thuyết thì làm được, mình không bao giờ khuyên người mới bắt đầu làm theo.

Các tấm acrylic được cắt laser qua sendcutsend. Đáy và lưng đều 24”x18”, nóc là 24”x12”, toàn là kích thước có sẵn, và góc cho hai bên là 80 độ. Bạn cũng có thể cân nhắc làm bằng plywood ¼”, nhưng mình thích bề mặt mịn của acrylic hơn.

Ống dẫn in 3D được chia thành 4 phần để dễ vừa với máy in FDM. Nói thật thì cái duct này hơi “lố” so với nhu cầu. Mình nghĩ chỉ cần một cái thùng carton khoét lỗ, dán băng keo vào phía sau, kèm một cái flange nối ống gió loại rẻ tiền là chạy ổn rồi. Cái này kiểu “tại làm được nên làm”.

Tương tự, phần hàn cho hệ LED cũng thuộc dạng dễ (so với hàn nói chung), nhưng bạn hoàn toàn có thể bỏ qua bằng cách mua đèn under cabinet có sẵn rồi gắn vào thay thế.

Một vài lựa chọn rẻ/dễ hơn mà mình từng cân nhắc:

Nếu bạn không hứng thú tự đóng booth, bạn có thể thử retrofit motor này vào một booth có sẵn, hoặc đơn giản hơn là làm tạm từ thùng carton và furnace filter để bắt đầu. Dưới đây là vài ví dụ DIY mình tìm được trong lúc nghiên cứu, không cần dùng power tools.

Cardboard – (mình cá là nếu gấp carton khéo tay thì có thể tái tạo ý tưởng thiết kế của mình, nhưng mình để cho bạn tự làm) https://www.instructables.com/DIY-Cardboard-Spray-Booth/

Translucent coroplast – (mình nghĩ loại này cắt được bằng dao rọc giấy?) https://www.reddit.com/r/airbrush/comments/u3w80j/finally_built_myself_a_spray_booth/

Retrofitted tote bin – (hơi awkward về công thái học, nhưng chắc chắn là lựa chọn cứng cáp nhất và dễ nhất). https://makezine.com/article/workshop/build-an-easy-and-cheap-tabletop-spray-booth/

Nếu đi theo hướng này, mình sẽ mua một cái tote nhựa trong loại bự như của Home Depot, cắt một lỗ hình chữ nhật ở đáy hơi nhỏ hơn furnace filter 12x20x1, dán băng keo cố định filter vào đáy, dán một cái thùng carton kích thước phù hợp vào phía sau, khoét lỗ 6” trên thùng đó, gắn đầu nối ống gió 6” vào lỗ, rồi nối qua bộ ống (duct kit) của motor. Không đẹp, nhưng chắc chắn là cách rẻ và dễ nhất mà vẫn cho thông gió rất tốt, và sau này bạn muốn nâng cấp tiếp cũng được.

https://www.homedepot.com/p/HDX-27-Gal-Tough-Storage-Tote-in-Clear-with-Yellow-Lid-999-27G-C-HDX/328026917

https://www.homedepot.com/p/HDX-12-in-x-20-in-x-1-in-Standard-Pleated-Air-Filter-FPR-5-MERV-8-HDX1P5-011220/314671388

Đây là link tới cái đầu nối ống gió có bích (6” flanged duct connector) mình nhắc tới, nếu không đi theo hướng dùng duct in 3D (tìm đúng từ khóa để Google ra cái này khó hơn mình tưởng).

https://www.amazon.com/Hon-Guan-Connector-Straight-Ventilation/dp/B07MNYLLTL?th=1

Mình cũng muốn viết hướng dẫn đàng hoàng về cách làm, nhưng khối lượng công việc khá nhiều, mà thật tình thì mình cũng muốn quay lại tận hưởng hobby nữa. Nên chắc nếu đủ người “hối” quá thì mình sẽ cân nhắc. Dù sao thì mình đã upload toàn bộ file 3D của thiết kế lên Printables ở đây để bạn muốn thử thì làm. File là file lắp ráp theo step của tất cả từng body, nên bạn có thể export theo kiểu bạn thích. Cheers.