Cò nỏ Trung Hoa cổ đại – 弩機 (nǔ jī)

Cảnh báo:

Đây chỉ là mô hình phục vụ mục đích giáo dục. Khi in bằng nhựa, gần như chắc chắn sẽ không chịu được tải thực tế nào.

Về cơ cấu này:

Đây là mô hình cơ cấu cò (trigger mechanism) bằng đồng của nỏ Trung Quốc, chủ yếu thuộc giai đoạn Chiến Quốc đến nhà Hán (khoảng thế kỷ 5 TCN – 220 SCN). Thường được gọi là 弩機 (nǔ jī), nghĩa đen là “cơ cấu nỏ”, các cụm cò này rất tinh vi, được tiêu chuẩn hóa, với cụm lắp ghép khóa liên động 3 phần (teeth, sear, trigger).

Cơ cấu gồm một phần vỏ (housing) bằng đồng, khóa dây nỏ (string) bằng một móc xoay (rotating hook — hay gọi là “teeth” hoặc “nut”) thông qua sear và cần cò (trigger lever). Khi bóp cần cò, nó sẽ nhả sear, cho phép móc xoay và thả dây.

Về mô hình này:

Cơ cấu có thể tự “reset” sau khi bắn bằng cách kéo lùi phần gờ dựng đứng (vertical spur) của teeth. Nhưng vì cần cò được in bằng nhựa rỗng và rất nhẹ, bạn có thể phải nghiêng cơ cấu chúc xuống để nó reset ổn định hơn. Giật nhanh cho nó bật lại là thường sẽ reset với một tiếng “click” khá đã. Ngoài ra, chà nhám các lỗ chốt (pinholes) cũng giúp giảm ma sát.

Phần “teeth”, tương tự “nut” ở nỏ phương Tây, đúng ra được đúc/hàn liền một khối, nhưng ở đây tách thành 2 mảnh để dễ in. Nếu in nằm phẳng, chốt (pin) tích hợp của part TeethMain sẽ không được in theo hướng bền nhất. Khuyến nghị tăng wall thickness riêng cho phần chốt, hoặc thậm chí đặt phần hình học đó 100% infill.

Các lỗ chốt đều đường kính 10mm, và các chốt (pins) có bù lệch 0.2mm để tạo độ hở. Với máy in của mình, mình phải chà nhám lỗ chốt để các chi tiết xoay trơn, nhưng như vậy cũng đồng nghĩa là chốt sẽ được giữ khá chắc vào housing chỉ nhờ friction fit. Nếu bạn muốn mô hình chạy mượt hơn hoặc lắp dễ hơn, có thể làm chốt nhỏ hơn hoặc scale chúng xuống.

Tất cả bề mặt lắp ghép có độ hở 0.2mm. Các part teeth, sear và trigger được thiết kế để in nằm phẳng, có vát mép (chamfer) 1mm để giảm hiện tượng elephant footing.

Các bộ phận:

Housing x 1

TeethMain x 1, TeethAux x 1

Sear x 1

Trigger x 1

Pin x 2